„pan“ – Versionsunterschied
| [ungesichtete Version] | [ungesichtete Version] |
Die Seite wurde neu angelegt: „<p><span class="etymwb-headword"><span class="etymwb-orth">pa + n-</span> | </span>‘all, gesamt, völlig’. Die <abbr title="" data-toggle="tooltip" data-original-title="griechisch">griech.</abbr> bzw. dem <abbr title="" data-toggle="tooltip" data-original-title="griechisch">Griech.</abbr> entlehnte Kompositionsform<span class="etymwb-mentioned">pan-</span>, <span class="etymwb-mentioned">''panto''-</span> (<span class="etymwb-mentioned">πα…“ |
K Textersetzung - „{{dt.-agr.}} “ durch „Sprachstufe::agr.-deu.“ |
||
| (3 dazwischenliegende Versionen desselben Benutzers werden nicht angezeigt) | |||
| Zeile 1: | Zeile 1: | ||
<p><span class="etymwb-headword"><span class="etymwb-orth">pa | <p><span class="etymwb-headword"><span class="etymwb-orth">[[pa-]][[-n]]</span></span> [[Sprachstufe::agr.-deu.]]‘[[all]], [[gesamt]], [[völlig]], [[gänzlich]]’. </p><p>Die griech. bzw. dem Griech. entlehnte Kompositionsformpan-, panto- (παν-, παντο-) ist die (im Äol. und Dor. noch erhaltene) ursprüngliche neutrale Form griech. [[wikt:παν-#Ancient_Greek|''<span class="etymwb-mentioned">pā́n</span>'']] (<span class="etymwb-mentioned">πᾶν</span>) des Adjektivs <abbr title="" data-toggle="tooltip" data-original-title="griechisch">griech.</abbr> [[wikt:πᾶς#Ancient_Greek|''<span class="etymwb-mentioned">pā́s</span>'']], Genitiv pantós (πᾶς, παντός) ‘jeder, all, ganz’ bzw. deren durch den Bindevokal o erweiterter Wortstammpanto- (παντο-), uig. <em class="Latinx mention" lang="ine-pro">[[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/peh₂-|pee-]]</em>.</p><p>Sie begegnet als Bestimmungswort in Zusammensetzungen griech. Ursprungs wie panegyrisch Adj. ‘lobrednerisch, übertrieben lobend’ (17. Jh.), lat. panēgyricus ‘zur allgemeinen Volksversammlung, zur Festversammlung gehörig, rühmend, lobend’, griech. panēgyrikós (πανηγυρικός), zu griech. panḗgyris (πανήγυρις) ‘allgemeine Volks-, große Festversammlung’, vgl. griech. ágyris (ἄγυρις) ‘Versammlung’. S. auch Pantomime.</p>In Neubildungen moderner Sprachen noch heute produktiv, s. Panoptikum, Panorama, vgl. auch Panslawismus (Mitte 19. Jh.), Paneuropa (1. Hälfte 20. Jh.), Pantograph (19. Jh.). | ||
== pan- == | |||
Bedeutungen: | |||
: [1] ''vorangestelltes [https://de.wiktionary.org/wiki/Wortbildungselement Wortbildungselement] mit der Bedeutung:'' [https://de.wiktionary.org/wiki/ganz ganz], [https://de.wiktionary.org/wiki/umfassend umfassend], [https://de.wiktionary.org/wiki/total total] | |||
Herkunft: | |||
: von der Neutrum-Form ''[https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=%CF%80%E1%BE%B6%CE%BD&action=edit&redlink=1 πᾶν] (pan[https://de.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Altgriechisch/Umschrift <sup>☆</sup>]) <sup>→ grc</sup>'' des griechischen Adjektivs ''[https://de.wiktionary.org/wiki/%CF%80%E1%BE%B6%CF%82#%CF%80%E1%BE%B6%CF%82_(Altgriechisch) πᾶς] (pas[https://de.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Altgriechisch/Umschrift <sup>☆</sup>]) <sup>→ grc</sup>'' „[https://de.wiktionary.org/wiki/alles alles]“<sup class="reference" id="cite_ref-1">[https://de.wiktionary.org/wiki/pan-#cite_note-1 [1]]</sup> | |||
Sinnverwandte Wörter: | |||
: [1] [https://de.wiktionary.org/wiki/all- all-], [https://de.wiktionary.org/wiki/omni- omni-] | |||
Beispiele: | |||
: [1] Der ''Pan''amerikanismus ist bestrebt, die Zusammenarbeit aller amerikanischen Staaten zu verstärken. | |||
Wortbildungen: | |||
: [https://de.wiktionary.org/wiki/panafrikanisch panafrikanisch], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=panamerikanisch&action=edit&redlink=1 panamerikanisch], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=panarabisch&action=edit&redlink=1 panarabisch], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=panchromatisch&action=edit&redlink=1 panchromatisch], [https://de.wiktionary.org/wiki/paneurop%C3%A4isch paneuropäisch] | |||
: [https://de.wiktionary.org/wiki/Panafrikanismus Panafrikanismus], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panamerikanismus Panamerikanismus], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panazee Panazee], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panbewegung Panbewegung], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pand%C3%A4monium Pandämonium], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pandeismus Pandeismus], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Pandekten&action=edit&redlink=1 Pandekten], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pandemie Pandemie], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panentheismus Panentheismus], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Paneuropa&action=edit&redlink=1 Paneuropa], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pang%C3%A4a Pangäa], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pangenesis Pangenesis], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pangramm Pangramm], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panislamismus Panislamismus], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pankreas Pankreas], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Pannationalismus&action=edit&redlink=1 Pannationalismus], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Panophobie&action=edit&redlink=1 Panophobie], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Panoplie&action=edit&redlink=1 Panoplie], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panoptikum Panoptikum], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panorama Panorama], [https://de.wiktionary.org/wiki/Panpsychismus Panpsychismus], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pansexualit%C3%A4t Pansexualität], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Pansexualismus&action=edit&redlink=1 Pansexualismus], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Panspermie&action=edit&redlink=1 Panspermie], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pantheismus Pantheismus], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pantheon Pantheon], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Pantograf&action=edit&redlink=1 Pantograf], [https://de.wiktionary.org/wiki/Pantomime Pantomime], [https://de.wiktionary.org/w/index.php?title=Pantophage&action=edit&redlink=1 Pantophage] | |||
Aktuelle Version vom 8. Juni 2025, 06:11 Uhr
pa--n agr.-deu.‘all, gesamt, völlig, gänzlich’.
Die griech. bzw. dem Griech. entlehnte Kompositionsformpan-, panto- (παν-, παντο-) ist die (im Äol. und Dor. noch erhaltene) ursprüngliche neutrale Form griech. pā́n (πᾶν) des Adjektivs griech. pā́s, Genitiv pantós (πᾶς, παντός) ‘jeder, all, ganz’ bzw. deren durch den Bindevokal o erweiterter Wortstammpanto- (παντο-), uig. pee-.
Sie begegnet als Bestimmungswort in Zusammensetzungen griech. Ursprungs wie panegyrisch Adj. ‘lobrednerisch, übertrieben lobend’ (17. Jh.), lat. panēgyricus ‘zur allgemeinen Volksversammlung, zur Festversammlung gehörig, rühmend, lobend’, griech. panēgyrikós (πανηγυρικός), zu griech. panḗgyris (πανήγυρις) ‘allgemeine Volks-, große Festversammlung’, vgl. griech. ágyris (ἄγυρις) ‘Versammlung’. S. auch Pantomime.
In Neubildungen moderner Sprachen noch heute produktiv, s. Panoptikum, Panorama, vgl. auch Panslawismus (Mitte 19. Jh.), Paneuropa (1. Hälfte 20. Jh.), Pantograph (19. Jh.).
pan-
Bedeutungen:
- [1] vorangestelltes Wortbildungselement mit der Bedeutung: ganz, umfassend, total
Herkunft:
Sinnverwandte Wörter:
Beispiele:
- [1] Der Panamerikanismus ist bestrebt, die Zusammenarbeit aller amerikanischen Staaten zu verstärken.
Wortbildungen:
- panafrikanisch, panamerikanisch, panarabisch, panchromatisch, paneuropäisch
- Panafrikanismus, Panamerikanismus, Panazee, Panbewegung, Pandämonium, Pandeismus, Pandekten, Pandemie, Panentheismus, Paneuropa, Pangäa, Pangenesis, Pangramm, Panislamismus, Pankreas, Pannationalismus, Panophobie, Panoplie, Panoptikum, Panorama, Panpsychismus, Pansexualität, Pansexualismus, Panspermie, Pantheismus, Pantheon, Pantograf, Pantomime, Pantophage