„animus“ – Versionsunterschied
| [ungesichtete Version] | [ungesichtete Version] |
Die Seite wurde neu angelegt: „<p>From <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Italic_language Proto-Italic]</span> <em class="Latn mention" lang="itc-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Italic/anamos *anamos]</em>, from <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Indo-European_language Proto-Indo-European]</span> <em class="Latn mention" lang="ine-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/h%E2%82%82enh%E2%…“ |
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
||
| Zeile 1: | Zeile 1: | ||
[[anim-]][[-us]] | |||
Nutzungshinweise | |||
Der lateinische ''animus'' weist ein breites und disparates semantisches Feld scheinbarer Inkongruenz auf. Im Grunde genommen bedeutet a''nimus'' „das, was ein Ding belebt“, es zum Leben erweckt und/oder es dazu bringt, auf eine bestimmte Weise zu handeln und sich zu verhalten. Es ist diese Bedeutung, die die unterschiedlichen Sinne des Animus miteinander verbindet und sie einander entspricht. Unter dieser Grundbedeutung werden zusammengefasst: die Kraft, die das Leben selbst hervorbringt; den Mind, sowohl rational (der Intellekt) als auch emotional (der Affekt); individuelle rationale Gedanken (Produkte des Intellekts); Emotionen (Produkte des Affekts, sowohl allgemein als auch spezifisch); Motivationen mit sowohl internen als auch externen Ursachen([[wikt:etiology|etiologies]]); die Zwecke und Absichten, die sich aus Gedanken und Emotionen ergeben; allgemeine Dispositionen; und augenblickliche Mentalzustände. | |||
Von uital. <em class="Latn mention" lang="itc-pro">[[wikt:Reconstruction:Proto-Italic/anamos|*anamos]]</em>, von uig. *[[h₂enh₁mos]], einer nominalen Ableitung von *[[h₂enh₁-]] + *[[-mos]], wobei die Wurzel „atmen“ bedeutet. | |||
Verwandt mit agrie. [[ἄνεμος]] ''[[ánemos]]'', „Wind, Brise“, dem aarm. <em class="Armn mention" lang="xcl">[[wikt:հողմ#Old_Armenian|հողմ]]</em> (hołm, „Wind“), dem altfriesischen <em class="Latn mention" lang="ofs">[[wikt:omma#Old_Frisian|omma]]</em> „Atem“, dem engl. <em class="Latn mention" lang="en">[[wikt:onde#English|onde]]</em> „Atem“ (Dialektal), dem norwg. <em class="Latn mention" lang="no">[[wikt:ånde#Norwegian|ånde]]</em> „Atem“ und möglicherweise Sanskrit <em class="Deva mention" lang="sa">[[wikt:अनिल#Sanskrit|अनिल]]</em> ánila, „Luft, Wind“); vergleiche auch das tocharische B <em class="Latn mention" lang="txb">[[wikt:āñme#Tocharian_B|āñme]]</em> „Selbst; Seele“ und das altarmenische <em class="Armn mention" lang="xcl">[[wikt:անձն#Old_Armenian|անձն]]</em> anjn, „Person“. | |||
=== <span id="Noun_2">Noun</span> === | === <span id="Noun_2">Noun</span> === | ||
<p><span class="headword-line"><strong class="Latn headword" lang="la">animus</strong> <span class="gender"><abbr title="masculine gender">m</abbr></span> (''genitive'' <strong class="Latn" lang="la">[ | <p><span class="headword-line"><strong class="Latn headword" lang="la">animus</strong> <span class="gender"><abbr title="masculine gender">m</abbr></span> (''genitive'' <strong class="Latn" lang="la">[[wikt:animi#Latin|animī]]</strong>)</span>; ''[[wikt:Appendix:Latin_second_declension|second declension]]''</p> | ||
#[ | #[[wikt:life#English|life]], [[wikt:life_force#English|life force]], [[wikt:soul#English|soul]], [[wikt:vitality#English|vitality]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">that [[wikt:life-giving#English|life-giving]] aspect which [[wikt:animate#English|animates]] a thing</span></span><span class="gloss-brac">)</span> <span class="nyms-toggle">[ synonyms ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:lux#Latin|lux]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:vita#Latin|vīta]]</span></span> | ||
#:<div class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">Tibi bene ex '''animō''' volō.</em> | #:<div class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">Tibi bene ex '''animō''' volō.</em> | ||
:#:<span class="e-translation">I wish you well from my '''soul'''.</span> | :#:<span class="e-translation">I wish you well from my '''soul'''.</span> | ||
#:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la"><span | #:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la"><span lang="la" class="Latn">[[wikt:bono#Latin|bono]]</span> '''animo''' <span lang="la" class="Latn">[[wikt:esse#Latin|esse]]</span></em> ― <span class="e-translation">to be sure, to be confident</span></span> | ||
#[ | #[[wikt:conscience#English|conscience]], [[wikt:intellect#English|intellect]], [[wikt:mind#English|mind]], [[wikt:reason#English|reason]], [[wikt:sensibility#English|sensibility]], [[wikt:understanding#English|understanding]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">the ''[[wikt:intellectual#English|intellectual]]'' [[wikt:dimension#English|dimension]] of the human mind in general; the seat of the [[wikt:rational#English|rational]] and other [[wikt:thought#English|thoughts]] a person experiences</span></span><span class="gloss-brac">)</span> <span class="nyms-toggle">[ synonyms ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:conscientia#Latin|cōnscientia]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:intellectus#Latin|intellēctus]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:mens#Latin|mēns]]</span></span> | ||
#:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">'''animum''' adicio</em> ― <span class="e-translation">I address my '''mind''' to</span></span> | #:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">'''animum''' adicio</em> ― <span class="e-translation">I address my '''mind''' to</span></span> | ||
#[ | #[[wikt:heart#English|heart]], [[wikt:mind#English|mind]], [[wikt:spirit#English|spirit]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">the ''[[wikt:affective#English|affective]]'' [[wikt:dimension#English|dimension]] of the human mind in general; the seat of the [[wikt:emotion#English|emotions]] and [[wikt:feeling#English|feelings]] a person experiences</span></span><span class="gloss-brac">)</span> <span class="nyms-toggle">[ synonyms ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:anima#Latin|anima]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:cor#Latin|cor]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:spiritus#Latin|spīritus]]</span></span> | ||
#[ | #[[wikt:affect#English|affect]], [[wikt:emotion#English|emotion]], [[wikt:feeling#English|feeling]], [[wikt:impulse#English|impulse]], [[wikt:passion#English|passion]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">the [[wikt:essence#English|essence]] of that which is situated within the [[wikt:affective#English|affective]] [[wikt:mind#English|mind]]</span></span><span class="gloss-brac">)</span> <span class="nyms-toggle">[ synonyms ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:adfectus#Latin|adfectus]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:affectus#Latin|affectus]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:sensus#Latin|sēnsus]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:spons#Latin|spōns]]</span></span> | ||
#:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">movere '''animum''' alicuius</em> ― <span class="e-translation">to affect or impress someone’s '''mind''' (for example, [ | #:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">movere '''animum''' alicuius</em> ― <span class="e-translation">to affect or impress someone’s '''mind''' (for example, [[wikt:enrage#English|enrage]] him)</span></span> | ||
#''certain [ | #''certain [[wikt:particular#English|particular]] [[wikt:emotional#English|emotional]] [[wikt:aspect#English|aspects]] of one's [[wikt:affective#English|affective]] [[wikt:makeup#English|makeup]]:'' [[wikt:affection#English|affection]]; [[wikt:aggression#English|aggression]]; [[wikt:courage#English|courage]]; [[wikt:pride#English|pride]]; <span lang="en" class="Latn">[[wikt:will#English|will]]</span> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">[[wikt:firmity#English|firmity]] or [[wikt:fixity#English|fixity]] of [[wikt:purpose#English|purpose]]</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, [[wikt:determination#English|determination]], [[wikt:firmness#English|firmness]], [[wikt:resoluteness#English|resoluteness]], [[wikt:resolve#English|resolve]]; [[wikt:wrath#English|wrath]], [[wikt:anger#English|anger]], [[wikt:ire#English|ire]] <span class="nyms-toggle">[ synonyms ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:spiritus#Latin|spīritus]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:fortitudo#Latin|fortitūdō]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:fiducia#Latin|fīdūcia]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:virtus#Latin|virtūs]]</span></span> | ||
#[ | #[[wikt:motive#English|motive]], [[wikt:motivation#English|motivation]], [[wikt:reason#English|reason]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">any [[wikt:intellectually#English|intellectually]] or [[wikt:emotionally#English|emotionally]] [[wikt:based#English|based]] [[wikt:incentive#English|incentive]] to act in a [[wikt:particular#English|particular]] manner</span></span><span class="gloss-brac">)</span> <span class="nyms-toggle">[ synonym ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonym:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonym:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:motivum#Latin|mōtīvum]]</span> <span class="ib-brac qualifier-brac">(</span><span class="ib-content qualifier-content">Late Latin</span><span class="ib-brac qualifier-brac">)</span></span> | ||
#[ | #[[wikt:aim#English|aim]], [[wikt:aspiration#English|aspiration]], [[wikt:design#English|design]], [[wikt:idea#English|idea]], [[wikt:intent#English|intent]], [[wikt:intention#English|intention]], [[wikt:plan#English|plan]], [[wikt:purpose#English|purpose]], [[wikt:resolution#English|resolution]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">that which exists in the mind as a [[wikt:formulation#English|formulation]], and causes a [[wikt:subject#English|subject]] to [[wikt:act#English|act]] or to [[wikt:behave#English|behave]] in a particular manner</span></span><span class="gloss-brac">)</span> <span class="nyms-toggle">[ synonyms ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:consilium#Latin|cōnsilium]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:intentio#Latin|intentiō]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:mens#Latin|mēns]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:propositum#Latin|propositum]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:finis#Latin|fīnis]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:resolutio#Latin|resolūtiō]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:voluntas#Latin|voluntās]]</span></span> | ||
#<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[ | #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikt:Appendix:Glossary#metonymically|metonymically]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:disposition#English|disposition]], [[wikt:inclination#English|inclination]], [[wikt:nature#English|nature]], [[wikt:temperament#English|temperament]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">the [[wikt:inherent#English|inherent]] [[wikt:emotional#English|emotional]] [[wikt:disposition#English|disposition]] of a human being, by extension of the affective dimension</span></span><span class="gloss-brac">)</span> <span class="nyms-toggle">[ synonyms ▲]</span><span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> | ||
#:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span | #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:mos#Latin|mōs]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:dispositio#Latin|dispositiō]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:inclinatio#Latin|inclīnātiō]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:temperamentum#Latin|temperamentum]]</span></span> | ||
#[ | #[[wikt:affect#English|affect]], [[wikt:mood#English|mood]], [[wikt:temper#English|temper]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">the [[wikt:instant#English|instant]] mental state of a human being</span></span><span class="gloss-brac">)</span> | ||
#<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[ | #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikt:Appendix:Glossary#colloquial|colloquial]]<span class="ib-comma">,</span> [[wikt:Appendix:Glossary#metonymically|metonymically]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:beloved#English|beloved]]. [[wikt:dearest#English|dearest]], [[wikt:heart#English|heart]], [[wikt:soul#English|soul]] <span class="ib-brac qualifier-brac">(</span><span class="ib-content qualifier-content">as a term of endearment</span><span class="ib-brac qualifier-brac">)</span> | ||
#<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content"><span class="deprecated-label">in the [ | #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content"><span class="deprecated-label">in the [[wikt:Appendix:Glossary#plural|plural]]</span></span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:bravado#English|bravado]], [[wikt:elation#English|elation]], [[wikt:high_spirits#English|high spirits]] | ||
#:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">adicere/facere '''animos''' alicui</em> ― <span class="e-translation">to boost someone's '''spirits'''</span></span> | #:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">adicere/facere '''animos''' alicui</em> ― <span class="e-translation">to boost someone's '''spirits'''</span></span> | ||
<span id="Pronunciation_2">Pronunciation</span> | |||
*<span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wikipedia.org/wiki/Classical_Latin Classical]</span><span class="ib-brac">)</span> [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet IPA]<sup>([https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_pronunciation key])</sup>: <span class="IPA">/ˈa.ni.mus/</span>, <span class="IPA">[ˈänɪmʊs̠]</span> | |||
*<span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wikipedia.org/wiki/Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation modern Italianate Ecclesiastical]</span><span class="ib-brac">)</span> [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet IPA]<sup>([https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_pronunciation key])</sup>: <span class="IPA">/ˈa.ni.mus/</span>, <span class="IPA">[ˈäːnimus]</span> | |||
==== <span id="Declension">Declension</span> ==== | ==== <span id="Declension">Declension</span> ==== | ||
<p>[https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_second_declension Second-declension] noun.</p> | <p>[https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_second_declension Second-declension] noun.</p> | ||
Version vom 10. April 2024, 18:41 Uhr
Nutzungshinweise
Der lateinische animus weist ein breites und disparates semantisches Feld scheinbarer Inkongruenz auf. Im Grunde genommen bedeutet animus „das, was ein Ding belebt“, es zum Leben erweckt und/oder es dazu bringt, auf eine bestimmte Weise zu handeln und sich zu verhalten. Es ist diese Bedeutung, die die unterschiedlichen Sinne des Animus miteinander verbindet und sie einander entspricht. Unter dieser Grundbedeutung werden zusammengefasst: die Kraft, die das Leben selbst hervorbringt; den Mind, sowohl rational (der Intellekt) als auch emotional (der Affekt); individuelle rationale Gedanken (Produkte des Intellekts); Emotionen (Produkte des Affekts, sowohl allgemein als auch spezifisch); Motivationen mit sowohl internen als auch externen Ursachen(etiologies); die Zwecke und Absichten, die sich aus Gedanken und Emotionen ergeben; allgemeine Dispositionen; und augenblickliche Mentalzustände.
Von uital. *anamos, von uig. *h₂enh₁mos, einer nominalen Ableitung von *h₂enh₁- + *-mos, wobei die Wurzel „atmen“ bedeutet.
Verwandt mit agrie. ἄνεμος ánemos, „Wind, Brise“, dem aarm. հողմ (hołm, „Wind“), dem altfriesischen omma „Atem“, dem engl. onde „Atem“ (Dialektal), dem norwg. ånde „Atem“ und möglicherweise Sanskrit अनिल ánila, „Luft, Wind“); vergleiche auch das tocharische B āñme „Selbst; Seele“ und das altarmenische անձն anjn, „Person“.
Noun
animus m (genitive animī); second declension
- life, life force, soul, vitality (that life-giving aspect which animates a thing) [ synonyms ▲][ quotations ▼]
- I wish you well from my soul.
- conscience, intellect, mind, reason, sensibility, understanding (the intellectual dimension of the human mind in general; the seat of the rational and other thoughts a person experiences) [ synonyms ▲][ quotations ▼]
- Synonyms: cōnscientia, intellēctus, mēns
- animum adicio ― I address my mind to
- heart, mind, spirit (the affective dimension of the human mind in general; the seat of the emotions and feelings a person experiences) [ synonyms ▲][ quotations ▼]
- affect, emotion, feeling, impulse, passion (the essence of that which is situated within the affective mind) [ synonyms ▲][ quotations ▼]
- certain particular emotional aspects of one's affective makeup: affection; aggression; courage; pride; will (“firmity or fixity of purpose”), determination, firmness, resoluteness, resolve; wrath, anger, ire [ synonyms ▲][ quotations ▼]
- motive, motivation, reason (any intellectually or emotionally based incentive to act in a particular manner) [ synonym ▲][ quotations ▼]
- Synonym: mōtīvum (Late Latin)
- aim, aspiration, design, idea, intent, intention, plan, purpose, resolution (that which exists in the mind as a formulation, and causes a subject to act or to behave in a particular manner) [ synonyms ▲][ quotations ▼]
- (metonymically) disposition, inclination, nature, temperament (the inherent emotional disposition of a human being, by extension of the affective dimension) [ synonyms ▲][ quotations ▼]
- Synonyms: mōs, dispositiō, inclīnātiō, temperamentum
- affect, mood, temper (the instant mental state of a human being)
- (colloquial, metonymically) beloved. dearest, heart, soul (as a term of endearment)
- (in the plural) bravado, elation, high spirits
- adicere/facere animos alicui ― to boost someone's spirits
Pronunciation
- (Classical) IPA(key): /ˈa.ni.mus/, [ˈänɪmʊs̠]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /ˈa.ni.mus/, [ˈäːnimus]
Declension
Second-declension noun.
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominative | animus | animī |
| Genitive | animī | animōrum |
| Dative | animō | animīs |
| Accusative | animum | animōs |
| Ablative | animō | animīs |
| Vocative | anime | animī |