„maximus“ – Versionsunterschied
Erscheinungsbild
| [ungesichtete Version] | [ungesichtete Version] |
Die Seite wurde neu angelegt: „<p>From <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Italic_language Proto-Italic]</span> <em class="Latn mention" lang="itc-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Italic/magis%C9%99mos *magisəmos]</em>, from <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Indo-European_language Proto-Indo-European]</span> <em class="Latn mention" lang="ine-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/m%C3%…“ |
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
||
| Zeile 1: | Zeile 1: | ||
[[maxim]][[-us]] {{uital.-lat.}} größtens | |||
Aus uital. <em class="Latn mention" lang="itc-pro">[[wikt:Reconstruction:Proto-Italic/magisəmos|*magisəmos]]</em> aus uig. *[[méǵh₂s]] „groß“.<div class="mw-heading mw-heading3"> | |||
* | Adjective | ||
</div><span class="headword-line"><strong class="Latn headword" lang="la">maximus</strong> (''feminine'' <strong class="Latn" lang="la">[[wikt:maxima#Latin|maxima]]</strong>, ''neuter'' <strong class="Latn" lang="la">[[wikt:maximum#Latin|maximum]]</strong>, ''positive'' <strong class="Latn" lang="la">[[wikt:magnus#Latin|magnus]]</strong>)</span>; ''[[wikt:Appendix:Latin_first_declension|first]]/[[wikt:Appendix:Latin_second_declension|second declension]]'' | |||
#<span class="form-of-definition use-with-mention">[[wikt:Appendix:Glossary#superlative|Superlative degree]] of <span class="form-of-definition-link"><em class="Latn mention" lang="la">[[wikt:magnus#Latin|magnus]]</em></span></span>: [[wikt:greatest#English|greatest]] <span class="ib-brac qualifier-brac">(</span><span class="ib-content qualifier-content">in various senses</span><span class="ib-brac qualifier-brac">)</span>: | |||
<div class="mw-heading mw-heading3"> | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of size</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:biggest#English|biggest]], [[wikt:largest#English|largest]] <span class="nyms-toggle">[ antonyms ▲]</span> | ||
##:<span class="nyms antonym"><span class="defdate">Antonyms:</span> <span lang="la" class="Latn">[[wikt:minimus#Latin|minimus]]</span>, <span lang="la" class="Latn">[[wikt:tenuissimus#Latin|tenuissimus]]</span></span> | |||
</div | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of number<span class="ib-comma">,</span> value<span class="ib-comma">,</span> amount</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:largest#English|largest]] | ||
#<span class="form-of-definition use-with-mention">[ | ###<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of [[wikt:sound#Noun|sound]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:loudest#English|loudest]] | ||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of size</span><span class="ib-brac">)</span></span> [ | ###<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikt:law#English|law]]<span class="ib-comma">,</span> of property</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:unencumbered#English|unencumbered]] | ||
##:<span class="nyms antonym"><span class="defdate">Antonyms:</span> <span | |||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of number<span class="ib-comma">,</span> value<span class="ib-comma">,</span> amount</span><span class="ib-brac">)</span></span> [ | |||
###<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of [ | |||
###<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[ | |||
###:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">uti optimae maximaeque sunt (aedēs)</em> ― <span class="e-translation">the building is free from any encumberance</span></span> | ###:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">uti optimae maximaeque sunt (aedēs)</em> ― <span class="e-translation">the building is free from any encumberance</span></span> | ||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of age</span><span class="ib-brac">)</span></span> [ | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of age</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:oldest#English|oldest]], [[wikt:eldest#English|eldest]] | ||
##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">maximus nātū</em> ― <span class="e-translation">the eldest</span></span> | ##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">maximus nātū</em> ― <span class="e-translation">the eldest</span></span> | ||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of degree</span><span class="ib-brac">)</span></span> [ | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of degree</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:highest#English|highest]], [[wikt:utmost#English|utmost]] | ||
##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">maximō opere</em> ― <span class="e-translation">[ | ##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">maximō opere</em> ― <span class="e-translation">[[wikt:extremely#English|extremely]], [[wikt:vehemently#English|vehemently]], with the greatest [[wikt:intensity#English|intensity]]</span></span> | ||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of things</span><span class="ib-brac">)</span></span> most [ | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of things</span><span class="ib-brac">)</span></span> most [[wikt:important#English|important]], [[wikt:chief#English|chief]], [[wikt:leading#English|leading]], [[wikt:critical#English|critical]] | ||
##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">maximī facere</em> ― <span class="e-translation">to value greatly, make much of</span></span> | ##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">maximī facere</em> ― <span class="e-translation">to value greatly, make much of</span></span> | ||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of power or reputation</span><span class="ib-brac">)</span></span> [ | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of power or reputation</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:mightiest#English|mightiest]], most [[wikt:eminent#English|eminent]], [[wikt:senior#English|senior]] or [[wikt:distinguished#English|distinguished]] | ||
##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">annālēs maximī</em> ― <span class="e-translation">the [ | ##:<span class="h-usage-example"><em class="Latn mention e-example" lang="la">annālēs maximī</em> ― <span class="e-translation">the [[wikt:annals#English|annals]] compiled by the Pontifex Maximus</span></span> | ||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">with agent nouns</span><span class="ib-brac">)</span></span> [ | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">with agent nouns</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:outstanding#English|outstanding]] <span class="gloss-brac">(</span><span class="gloss-content"><span lang="en" class="Latn">denoting excellence in a special activity</span></span><span class="gloss-brac">)</span> | ||
##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of mind<span class="ib-comma">,</span> spirit</span><span class="ib-brac">)</span></span> most [ | ##<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">of mind<span class="ib-comma">,</span> spirit</span><span class="ib-brac">)</span></span> most [[wikt:confident#English|confident]], [[wikt:bravest#English|bravest]]; most [[wikt:generous#English|generous]] | ||
<div class="mw-heading mw-heading4"> | <div class="mw-heading mw-heading4"> | ||
==== | </div><p></p> | ||
</ | {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed prettytable inflection-table inflection-table-la" | ||
|+Pronunciation / Declension | |||
| colspan="8" |<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Classical_Latin|Classical Latin]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ˈmak.si.mus/</span>, <span class="IPA">[ˈmäks̠ɪmʊs̠]</span> | |||
|- | |||
| colspan="8" |<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation|modern Italianate Ecclesiastical]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ˈmak.si.mus/</span>, <span class="IPA">[ˈmäksimus]</span> | |||
|- | |||
| colspan="8" |Note: the only evidence for a long /a/ in this word is the inscriptional MÁX(IMVS) | |||
in the acts of the Arval Brethren for 120 <small>[[wikt:Appendix:Glossary#CE|CE]]</small>.<sup id="cite_ref-1" class="reference">[[wikt:maximus#cite_note-1|[1]]]</sup> | |||
If genuine, this would be an example of the much-debated [[wikipedia:Lachmann's_law|Lachmann's law]].<sup id="cite_ref-2" class="reference">[[wikt:maximus#cite_note-2|[2]]]</sup> | |||
|- | |||
| colspan="8" |[[wikt:Appendix:Latin_first_declension|First]]/[[wikt:Appendix:Latin_second_declension|second-declension]] adjective, with locative. | |||
|- | |||
! | |||
! | |||
! | |||
! | |||
| | |||
! | |||
! | |||
! | |||
|- | |- | ||
! Number | ! Number | ||
| Zeile 43: | Zeile 57: | ||
! Neuter | ! Neuter | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:nominative_case|Nominative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|m|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|m|s-form-of origin-maximus"><strong class="selflink">maximus</strong></span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|f|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|f|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maxima#Latin|maxima]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|n|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|n|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximum#Latin|maximum]]</span> | ||
| rowspan="7" | | | rowspan="7" | | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|m|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|m|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximi#Latin|maximī]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|f|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|f|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximae#Latin|maximae]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|n|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|n|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maxima#Latin|maxima]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:genitive_case|Genitive]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|m|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|m|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximi#Latin|maximī]]</span> | ||
| rowspan="2" align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|f|s|;|dat|f|s-form-of origin-maximus | | rowspan="2" align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|f|s|;|dat|f|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximae#Latin|maximae]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|n|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|n|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximi#Latin|maximī]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|m|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|m|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximorum#Latin|maximōrum]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|f|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|f|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximarum#Latin|maximārum]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|n|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|n|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximorum#Latin|maximōrum]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:dative_case|Dative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la dat|m|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|m|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximo#Latin|maximō]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la dat|n|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|n|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximo#Latin|maximō]]</span> | ||
| colspan="3" align="center" | <span class="Latn form-of lang-la dat|m|p|;|dat|f|p|;|dat|n|p-form-of origin-maximus | | colspan="3" align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|m|p|;|dat|f|p|;|dat|n|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximis#Latin|maximīs]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:accusative_case|Accusative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|m|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|m|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximum#Latin|maximum]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|f|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|f|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximam#Latin|maximam]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|n|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|n|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximum#Latin|maximum]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|m|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|m|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximos#Latin|maximōs]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|f|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|f|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximas#Latin|maximās]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|n|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|n|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maxima#Latin|maxima]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:ablative_case|Ablative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|m|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|m|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximo#Latin|maximō]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|f|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|f|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maxima#Latin|maximā]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|n|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|n|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximo#Latin|maximō]]</span> | ||
| colspan="3" align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|m|p|;|abl|f|p|;|abl|n|p-form-of origin-maximus | | colspan="3" align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|m|p|;|abl|f|p|;|abl|n|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximis#Latin|maximīs]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:vocative_case|Vocative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|m|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|m|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maxime#Latin|maxime]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|f|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|f|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maxima#Latin|maxima]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|n|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|n|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximum#Latin|maximum]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|m|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|m|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximi#Latin|maximī]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|f|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|f|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximae#Latin|maximae]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|n|p-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|n|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maxima#Latin|maxima]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:locative_case|Locative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la loc|m|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la loc|m|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximi#Latin|maximī]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la loc|f|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la loc|f|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximae#Latin|maximae]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la loc|n|s-form-of origin-maximus | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la loc|n|s-form-of origin-maximus">[[wikt:maximi#Latin|maximī]]</span> | ||
| colspan="3" align="center" | <span class="Latn form-of lang-la loc|m|p|;|loc|f|p|;|loc|n|p-form-of origin-maximus | | colspan="3" align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la loc|m|p|;|loc|f|p|;|loc|n|p-form-of origin-maximus">[[wikt:maximis#Latin|maximīs]]</span> | ||
|} | |} | ||
<div class="mw-heading mw-heading4"> | <div class="mw-heading mw-heading4"> | ||
Version vom 31. Juli 2024, 10:37 Uhr
maxim-us uital.-lat. größtens
Aus uital. *magisəmos aus uig. *méǵh₂s „groß“.
Adjective
maximus (feminine maxima, neuter maximum, positive magnus); first/second declension
- Superlative degree of magnus: greatest (in various senses):
- (of size) biggest, largest [ antonyms ▲]
- Antonyms: minimus, tenuissimus
- (of number, value, amount) largest
- (of sound) loudest
- (law, of property) unencumbered
- uti optimae maximaeque sunt (aedēs) ― the building is free from any encumberance
- (of age) oldest, eldest
- maximus nātū ― the eldest
- (of degree) highest, utmost
- maximō opere ― extremely, vehemently, with the greatest intensity
- (of things) most important, chief, leading, critical
- maximī facere ― to value greatly, make much of
- (of power or reputation) mightiest, most eminent, senior or distinguished
- annālēs maximī ― the annals compiled by the Pontifex Maximus
- (with agent nouns) outstanding (denoting excellence in a special activity)
- (of mind, spirit) most confident, bravest; most generous
- (of size) biggest, largest [ antonyms ▲]
| (Classical Latin) IPA(key): /ˈmak.si.mus/, [ˈmäks̠ɪmʊs̠] | |||||||
| (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /ˈmak.si.mus/, [ˈmäksimus] | |||||||
| Note: the only evidence for a long /a/ in this word is the inscriptional MÁX(IMVS)
in the acts of the Arval Brethren for 120 CE.[1] If genuine, this would be an example of the much-debated Lachmann's law.[2] | |||||||
| First/second-declension adjective, with locative. | |||||||
| Number | Singular | Plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Case / Gender | Masculine | Feminine | Neuter | Masculine | Feminine | Neuter | |
| Nominative | maximus | maxima | maximum | maximī | maximae | maxima | |
| Genitive | maximī | maximae | maximī | maximōrum | maximārum | maximōrum | |
| Dative | maximō | maximō | maximīs | ||||
| Accusative | maximum | maximam | maximum | maximōs | maximās | maxima | |
| Ablative | maximō | maximā | maximō | maximīs | |||
| Vocative | maxime | maxima | maximum | maximī | maximae | maxima | |
| Locative | maximī | maximae | maximī | maximīs | |||