„congruō“ – Versionsunterschied
Erscheinungsbild
| [ungesichtete Version] | [ungesichtete Version] |
Die Seite wurde neu angelegt: „con-gruō From ''con-'' + ''*gruō''. === Pronunciation === * (''Classical Latin'') IPA<sup>(key)</sup>: [ˈkɔŋ.ɡru.oː] * (''modern Italianate Ecclesiastical'') IPA<sup>(key)</sup>: [ˈkɔŋ.ɡru.o] === Verb === '''congruō''' (''present infinitive'' '''congruere''', ''perfect active'' '''congruī'''); ''third conjugation, no passive, no supine stem'' # to come, unite, combine, run or meet together with someone # to coincide or corresp…“ |
KKeine Bearbeitungszusammenfassung |
||
| Zeile 1: | Zeile 1: | ||
[[con-]][[gruō]] | [[con-]][[gruō]] | ||
From ''con-'' + ''*gruō''. | '''con-gruo'''<ref>Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover <sup>8</sup>1913 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 1, Sp. 1476-1477. Permalink: <nowiki>http://www.zeno.org/nid/20002302136</nowiki> Lizenz: Gemeinfrei</ref>, gruī, ere (con ''u.'' *gruo, ''verwandt mit'' ruo), '''''zusammenlaufen, -treffen, -kommen,''''' | ||
* I) ''eig.:'' | |||
** ''a) v. Lebl.:'' guttae in vas aquae converruntur et ibi inter se congruunt et unā confunduntur, Vitr.: Zenon congruere iudicat stellas et radios inter se committere, ''neigten sich zusammen,'' Sen.: ''u. so'' ut vicesimo anno ad metam eandem solis, unde orsi essent, dies congruerent, Liv. – | |||
** b) ''v. leb. Wesen:'' arcem nata petit, quo iam manus horrida matrum congruerat, Val. Flacc. 2, 306; ''vgl.'' 6, 58. – | |||
* II) ''übtr.,'' '''''zusammentreffen,''''' | |||
** a) ''der Zeit nach,'' | |||
*** α) '''''zu gleicher Zeit eintreten,''''' quoi tam subito tot congruerint commoda, Ter. eun. 1033. – ''unpers.,'' forte congruerat ''(traf es sich zugleich),'' ut Clodii Macri et Fontei Capitonis caedes nuntiarentur, Tac. hist. 1, 7. – | |||
*** β) ''der Zeit nach mit etw.'' '''''zusammentreffen, zusammenfallen, zutreffen, stimmen''''' ''(Ggstz.'' discrepare), ''m.'' cum ''u. Abl. u. m.'' ad ''u. Akk.,'' qui suos dies mensesque congruere volunt cum solis lunaeque ratione, | |||
**** Cic.: hoc tempus, quod ad solis modo cursum nec ad lunae congruere videbatur, | |||
**** Censor.: tempus, quo ipse eos sustulisset, ad id ipsum congruere, Liv.: si tempora non congruunt, | |||
**** Quint.: cum temporum ratio vix congruat, Suet.: quo magis in posterum ex Kal. Ian. novis temporum ratio congrueret, Suet. – | |||
** b) ''der Beschaffenheit, dem Wesen, der Gesinnung usw. nach'' '''''zusammen-, übereinstimmen,''''' ''einem Ggstde.'' '''''angemessen sein, entsprechen,''''' ''mit ihm'' '''''im Einklang [1476] stehen, harmonieren,''''' | |||
*** α) ''v. Lebl. (Ggstz.'' discrepare, repugnare): res prout congruunt aut repugnant, | |||
**** Quint.: congruere artes honestas, Tac.: sensus nostri ut in pace semper, sic tum etiam in bello congruebant, | |||
**** Cic.: ''unpers.,'' quemadmodum congruit ''(reimt es sich zusammen),'' ut simul et affirmes, te assiduis occupationibus impediri, et scripta nostra desideres? Plin. ep. 7, 2, 1. – ''m.'' cum ''u. Abl.,'' sidera cum eius ipsius (caeli) motu congruere, ''mit dessen eigener Bewegung im Einklang standen, d.i. sich mitbewegten,'' | |||
**** Cic.: eius sermo cum tuis litteris valde congruit, | |||
**** Cic.: cum percunctatione factā ''(bei angestelltem Verhör)'' dicta cum factis congruerent, | |||
**** Liv.: ''verb.'' vehementer congruere et cohaerere cum causa, Cic. – ''m.'' Dat., oratio ita scripta, ut deorum videretur congruere sententiae, Nep.: ubi responsa haruspicum insidenti iam animo tacitae religioni congruerunt, | |||
**** Liv.: non omni causae nec auditori neque personae neque tempori congruere orationis unum genus, | |||
**** Cic.: ''unpers.,'' Canidius timidius decessit quam professioni ei, quā semper usus erat, congruebat, Vell. 2, 87, 3. – ''m.'' inter se, ''zB.'' ut enim corporis temperatio, cum ea congruunt inter se, e quibus constamus, sanitas, sic animi dicitur, cum eius iudicia opinionesque concordant, | |||
**** Cic.: necesse est initia inter se et exitus congruant, | |||
**** Sen.: nullā parte corporis inter se non congruenti, | |||
**** Varr.: quod sermo inter omnes congruebat, Liv. – ''m.'' Adv., ''m.'' in ''od.'' ad ''u. Akk.,'' ut iungantur (verba) quo congruant maxime, | |||
**** Quint.: omnium in unum congruerunt sententiae, Liv.: murium iecusculis fibrae ad numerum lunae in mense congruere dicuntur, Plin. – ''m.'' in ''u. Abl.,'' in quo scelere... multae causae convenisse unum in locum atque inter se congruere videntur, Cic. – | |||
*** β) ''v. Pers., deren Gemüt usw.:'' Latini linguā, moribus, armorum genere, institutis ante omnia militaribus congruentes, | |||
**** Liv.: omnes congruunt, Ter.: de re una solum dissident, de ceteris mirifice congruunt, Cic. – ''m.'' cum ''u. Abl.,'' si aliquem nacti sumus, cuius cum moribus et natura congruamus, Cic. – ''m.'' Dat., animi corporis doloribus congruentes, ''die Schm. des K. mitempfindende (sympathisierende),'' | |||
**** Cic.: cuius (principis) abditis adhuc vitiis per avaritiam ac prodigentiam mire congruebat, Tac. – ''m.'' inter se, ''zB.'' illi inter se congruunt concorditer, | |||
**** Plaut.: ne nos inter nos congruere sentiant, Ter. – ''m.''in ''u. Akk.,'' Bruttii non societate magis Punica quam suopte ingenio congruentes in eum morem, ''diese Sitte annehmend,'' Liv. | |||
From ''[[con-]]'' + ''*[[gruō]]''. | |||
=== Pronunciation === | === Pronunciation === | ||
Aktuelle Version vom 26. Juni 2026, 17:46 Uhr
con-gruo[1], gruī, ere (con u. *gruo, verwandt mit ruo), zusammenlaufen, -treffen, -kommen,
- I) eig.:
- a) v. Lebl.: guttae in vas aquae converruntur et ibi inter se congruunt et unā confunduntur, Vitr.: Zenon congruere iudicat stellas et radios inter se committere, neigten sich zusammen, Sen.: u. so ut vicesimo anno ad metam eandem solis, unde orsi essent, dies congruerent, Liv. –
- b) v. leb. Wesen: arcem nata petit, quo iam manus horrida matrum congruerat, Val. Flacc. 2, 306; vgl. 6, 58. –
- II) übtr., zusammentreffen,
- a) der Zeit nach,
- α) zu gleicher Zeit eintreten, quoi tam subito tot congruerint commoda, Ter. eun. 1033. – unpers., forte congruerat (traf es sich zugleich), ut Clodii Macri et Fontei Capitonis caedes nuntiarentur, Tac. hist. 1, 7. –
- β) der Zeit nach mit etw. zusammentreffen, zusammenfallen, zutreffen, stimmen (Ggstz. discrepare), m. cum u. Abl. u. m. ad u. Akk., qui suos dies mensesque congruere volunt cum solis lunaeque ratione,
- Cic.: hoc tempus, quod ad solis modo cursum nec ad lunae congruere videbatur,
- Censor.: tempus, quo ipse eos sustulisset, ad id ipsum congruere, Liv.: si tempora non congruunt,
- Quint.: cum temporum ratio vix congruat, Suet.: quo magis in posterum ex Kal. Ian. novis temporum ratio congrueret, Suet. –
- b) der Beschaffenheit, dem Wesen, der Gesinnung usw. nach zusammen-, übereinstimmen, einem Ggstde. angemessen sein, entsprechen, mit ihm im Einklang [1476] stehen, harmonieren,
- α) v. Lebl. (Ggstz. discrepare, repugnare): res prout congruunt aut repugnant,
- Quint.: congruere artes honestas, Tac.: sensus nostri ut in pace semper, sic tum etiam in bello congruebant,
- Cic.: unpers., quemadmodum congruit (reimt es sich zusammen), ut simul et affirmes, te assiduis occupationibus impediri, et scripta nostra desideres? Plin. ep. 7, 2, 1. – m. cum u. Abl., sidera cum eius ipsius (caeli) motu congruere, mit dessen eigener Bewegung im Einklang standen, d.i. sich mitbewegten,
- Cic.: eius sermo cum tuis litteris valde congruit,
- Cic.: cum percunctatione factā (bei angestelltem Verhör) dicta cum factis congruerent,
- Liv.: verb. vehementer congruere et cohaerere cum causa, Cic. – m. Dat., oratio ita scripta, ut deorum videretur congruere sententiae, Nep.: ubi responsa haruspicum insidenti iam animo tacitae religioni congruerunt,
- Liv.: non omni causae nec auditori neque personae neque tempori congruere orationis unum genus,
- Cic.: unpers., Canidius timidius decessit quam professioni ei, quā semper usus erat, congruebat, Vell. 2, 87, 3. – m. inter se, zB. ut enim corporis temperatio, cum ea congruunt inter se, e quibus constamus, sanitas, sic animi dicitur, cum eius iudicia opinionesque concordant,
- Cic.: necesse est initia inter se et exitus congruant,
- Sen.: nullā parte corporis inter se non congruenti,
- Varr.: quod sermo inter omnes congruebat, Liv. – m. Adv., m. in od. ad u. Akk., ut iungantur (verba) quo congruant maxime,
- Quint.: omnium in unum congruerunt sententiae, Liv.: murium iecusculis fibrae ad numerum lunae in mense congruere dicuntur, Plin. – m. in u. Abl., in quo scelere... multae causae convenisse unum in locum atque inter se congruere videntur, Cic. –
- β) v. Pers., deren Gemüt usw.: Latini linguā, moribus, armorum genere, institutis ante omnia militaribus congruentes,
- Liv.: omnes congruunt, Ter.: de re una solum dissident, de ceteris mirifice congruunt, Cic. – m. cum u. Abl., si aliquem nacti sumus, cuius cum moribus et natura congruamus, Cic. – m. Dat., animi corporis doloribus congruentes, die Schm. des K. mitempfindende (sympathisierende),
- Cic.: cuius (principis) abditis adhuc vitiis per avaritiam ac prodigentiam mire congruebat, Tac. – m. inter se, zB. illi inter se congruunt concorditer,
- Plaut.: ne nos inter nos congruere sentiant, Ter. – m.in u. Akk., Bruttii non societate magis Punica quam suopte ingenio congruentes in eum morem, diese Sitte annehmend, Liv.
- α) v. Lebl. (Ggstz. discrepare, repugnare): res prout congruunt aut repugnant,
- a) der Zeit nach,
Pronunciation
- (Classical Latin) IPA(key): [ˈkɔŋ.ɡru.oː]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): [ˈkɔŋ.ɡru.o]
Verb
congruō (present infinitive congruere, perfect active congruī); third conjugation, no passive, no supine stem
- to come, unite, combine, run or meet together with someone
- to coincide or correspond with someone or something; agree with, be suited; accord, suit, fit
- to agree
- Synonyms: concordō, conveniō, condīcō, cōnsentiō, assentiō, concurrō, cōnstō, pangō
- Antonyms: dissideō, dissentiō, discordō, variō, abhorreō
Conjugation
- The infinitive, congruere, is read as congruēre in Terence's Heauton Timorumenos.
- ↑ Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81913 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 1, Sp. 1476-1477. Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002302136 Lizenz: Gemeinfrei