„arbitrārius“ – Versionsunterschied
Erscheinungsbild
| [ungesichtete Version] | [ungesichtete Version] |
Die Seite wurde neu angelegt: „<p><em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/arbiter#Latin arbiter]</em> + <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/-arius#Latin -ārius]</em>.</p><div class="mw-heading mw-heading3"> === Pronunciation === </div> *<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wikipedia.org/wiki/Classical_Latin Classical Latin]</span><span class="ib-brac">)</span></s…“ |
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
||
| Zeile 1: | Zeile 1: | ||
[[arbitrāri]][[-us]] {{lat.}} [[arbitrierend]]; wrtl.-sgm. [[bezeugend]], [[beschauend]], [[beobachtend]]; [[willkürlich]]; ''[[schiedsrichterlich]]'' | |||
<em class="Latn mention" lang="la">Geb. aus [[arbiter]]</em> + <em class="Latn mention" lang="la">[[-ārius]]. Adj. [[arbitrario]]</em> | |||
'''arbitrārius'''<ref>Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover <sup>8</sup>1913 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 1, Sp. 535. | |||
Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002223775 | |||
Lizenz: Gemeinfrei | |||
< | Faksimiles: 535</ref>, a, um (arbiter), I) '''''schiedsrichterlich,''''' formula, ICt.: actio, ICt. – II) ''übtr.,'' '''''auf Willkür beruhend, willkürlich (nach Gutdünken) angenommen''''' ''od.'' '''''vorgenommen, willkürlich,''''' hoc quidem profecto certumst, non est arbitrarium, Plaut. Amph. 372: motus in arteria naturalis, non arb., Gell. 18, 10. § 10: ''u. so auch'' Gell. 10, 4, 3; 14, 1. § 5 ''u.'' 23. Mart. Cap. 1. § 68. Macr. de diff. 19, 6. | ||
</ | {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed prettytable inflection-table inflection-table-la" | ||
|+Adjektive / Pronunciation / Declension | |||
| colspan="8" |arbitrārius (weiblich arbitrāria, sächlich arbitrārium); Adjektiv erster/zweiter Deklination | |||
|- | |||
| colspan="8" |<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Classical_Latin|Classical Latin]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ar.biˈtraː.ri.us/</span>, <span class="IPA">[ärbɪˈt̪räːriʊs̠]</span> | |||
|- | |||
| colspan="8" |<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation|modern Italianate Ecclesiastical]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ar.biˈtra.ri.us/</span>, <span class="IPA">[ärbiˈt̪räːrius]</span> | |||
|- | |||
| colspan="8" |<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation|modern Italianate Ecclesiastical]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ar.biˈtra.ri.us/</span>, <span class="IPA">[ärbiˈt̪räːrius]</span> | |||
|- | |||
| colspan="8" |[[wikt:Appendix:Latin_first_declension|First]]/[[wikt:Appendix:Latin_second_declension|second-declension]] adjective. | |||
|- | |- | ||
! Number | ! Number | ||
| Zeile 27: | Zeile 36: | ||
! Neuter | ! Neuter | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:nominative_case|Nominative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|m|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|m|s-form-of origin-arbitrārius"><strong class="selflink">arbitrārius</strong></span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|f|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|f|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitraria#Latin|arbitrāria]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|n|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|n|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarium#Latin|arbitrārium]]</span> | ||
| rowspan="6" | | | rowspan="6" | | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|m|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|m|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarii#Latin|arbitrāriī]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|f|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|f|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariae#Latin|arbitrāriae]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la nom|n|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|n|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitraria#Latin|arbitrāria]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:genitive_case|Genitive]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|m|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|m|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarii#Latin|arbitrāriī]]</span> | ||
| rowspan="2" align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|f|s|;|dat|f|s-form-of origin-arbitrārius | | rowspan="2" align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|f|s|;|dat|f|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariae#Latin|arbitrāriae]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|n|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|n|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarii#Latin|arbitrāriī]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|m|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|m|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariorum#Latin|arbitrāriōrum]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|f|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|f|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariarum#Latin|arbitrāriārum]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la gen|n|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|n|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariorum#Latin|arbitrāriōrum]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:dative_case|Dative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la dat|m|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|m|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrario#Latin|arbitrāriō]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la dat|n|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|n|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrario#Latin|arbitrāriō]]</span> | ||
| colspan="3" align="center" | <span class="Latn form-of lang-la dat|m|p|;|dat|f|p|;|dat|n|p-form-of origin-arbitrārius | | colspan="3" align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|m|p|;|dat|f|p|;|dat|n|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariis#Latin|arbitrāriīs]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:accusative_case|Accusative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|m|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|m|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarium#Latin|arbitrārium]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|f|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|f|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariam#Latin|arbitrāriam]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|n|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|n|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarium#Latin|arbitrārium]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|m|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|m|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarios#Latin|arbitrāriōs]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|f|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|f|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarias#Latin|arbitrāriās]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la acc|n|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|n|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitraria#Latin|arbitrāria]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:ablative_case|Ablative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|m|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|m|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrario#Latin|arbitrāriō]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|f|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|f|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitraria#Latin|arbitrāriā]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|n|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|n|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrario#Latin|arbitrāriō]]</span> | ||
| colspan="3" align="center" | <span class="Latn form-of lang-la abl|m|p|;|abl|f|p|;|abl|n|p-form-of origin-arbitrārius | | colspan="3" align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|m|p|;|abl|f|p|;|abl|n|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariis#Latin|arbitrāriīs]]</span> | ||
|- | |- | ||
! [ | ! [[wikt:vocative_case|Vocative]] | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|m|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|m|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarie#Latin|arbitrārie]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|f|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|f|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitraria#Latin|arbitrāria]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|n|s-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|n|s-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarium#Latin|arbitrārium]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|m|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|m|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrarii#Latin|arbitrāriī]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|f|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|f|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitrariae#Latin|arbitrāriae]]</span> | ||
| align="center" | <span class="Latn form-of lang-la voc|n|p-form-of origin-arbitrārius | | align="center" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|n|p-form-of origin-arbitrārius">[[wikt:arbitraria#Latin|arbitrāria]]</span> | ||
|} | |} | ||
Version vom 29. Juli 2024, 09:09 Uhr
arbitrāri-us Vorlage:lat. arbitrierend; wrtl.-sgm. bezeugend, beschauend, beobachtend; willkürlich; schiedsrichterlich
Geb. aus arbiter + -ārius. Adj. arbitrario
arbitrārius[1], a, um (arbiter), I) schiedsrichterlich, formula, ICt.: actio, ICt. – II) übtr., auf Willkür beruhend, willkürlich (nach Gutdünken) angenommen od. vorgenommen, willkürlich, hoc quidem profecto certumst, non est arbitrarium, Plaut. Amph. 372: motus in arteria naturalis, non arb., Gell. 18, 10. § 10: u. so auch Gell. 10, 4, 3; 14, 1. § 5 u. 23. Mart. Cap. 1. § 68. Macr. de diff. 19, 6.
| arbitrārius (weiblich arbitrāria, sächlich arbitrārium); Adjektiv erster/zweiter Deklination | |||||||
| (Classical Latin) IPA(key): /ar.biˈtraː.ri.us/, [ärbɪˈt̪räːriʊs̠] | |||||||
| (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /ar.biˈtra.ri.us/, [ärbiˈt̪räːrius] | |||||||
| (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /ar.biˈtra.ri.us/, [ärbiˈt̪räːrius] | |||||||
| First/second-declension adjective. | |||||||
| Number | Singular | Plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Case / Gender | Masculine | Feminine | Neuter | Masculine | Feminine | Neuter | |
| Nominative | arbitrārius | arbitrāria | arbitrārium | arbitrāriī | arbitrāriae | arbitrāria | |
| Genitive | arbitrāriī | arbitrāriae | arbitrāriī | arbitrāriōrum | arbitrāriārum | arbitrāriōrum | |
| Dative | arbitrāriō | arbitrāriō | arbitrāriīs | ||||
| Accusative | arbitrārium | arbitrāriam | arbitrārium | arbitrāriōs | arbitrāriās | arbitrāria | |
| Ablative | arbitrāriō | arbitrāriā | arbitrāriō | arbitrāriīs | |||
| Vocative | arbitrārie | arbitrāria | arbitrārium | arbitrāriī | arbitrāriae | arbitrāria | |
- ↑ Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81913 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 1, Sp. 535. Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002223775 Lizenz: Gemeinfrei Faksimiles: 535