|
|
| Zeile 1: |
Zeile 1: |
| [[par]][[-s]] {{lat.}} {{:pars/dt.}}<p>From <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Italic_language Proto-Italic]</span> <em class="Latn mention" lang="itc-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Italic/partis *partis]</em> > ''parts'' > ''pars''.</p><p>Probably from the same root as <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/par#Latin pār]</em> and <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/portio#Latin portiō]</em>. This could be the <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Indo-European_language Proto-Indo-European]</span> root <em class="Latn mention" lang="ine-pro">[https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=Reconstruction:Proto-Indo-European/perH-&action=edit&redlink=1 *perH-]</em> or <em class="Latn mention" lang="ine-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/per- *per-]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">sell, exchange</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, which also gave the Ancient Greek <em class="Polyt mention" lang="grc">[https://en.wiktionary.org/wiki/%CF%80%CF%8C%CF%81%CE%BD%CE%B7#Ancient_Greek πόρνη]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-tr tr Latn" lang="grc-Latn">pórnē</span>, <span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">prostitute</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, and <em class="Polyt mention" lang="grc">[https://en.wiktionary.org/wiki/%CF%80%CE%AD%CF%81%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B9#Ancient_Greek πέρνημι]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-tr tr Latn" lang="grc-Latn">pérnēmi</span>, <span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">sell</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>.</p><p>Others refer to (the perhaps identical) <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Indo-European_language Proto-Indo-European]</span> <em class="Latn mention" lang="ine-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/per- *per-]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">to pass through</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, whence <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Latin Latin]</span> <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/porta#Latin porta]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/portus#Latin portus]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/paro#Latin parō]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/pario#Latin pariō]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/periculum#Latin perīculum]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/experior#Latin experior]</em>, <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_Greek Ancient Greek]</span> <em class="Polyt mention" lang="grc">[https://en.wiktionary.org/wiki/%CF%80%CE%AD%CF%81%CE%B1#Ancient_Greek πέρα]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-tr tr Latn" lang="grc-Latn">péra</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, <em class="Polyt mention" lang="grc">[https://en.wiktionary.org/wiki/%CF%80%CE%B5%CE%AF%CF%81%CF%89#Ancient_Greek πείρω]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-tr tr Latn" lang="grc-Latn">peírō</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, <em class="Polyt mention" lang="grc">[https://en.wiktionary.org/wiki/%CF%80%CF%8C%CF%81%CE%BF%CF%82#Ancient_Greek πόρος]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-tr tr Latn" lang="grc-Latn">póros</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Germanic_language Proto-Germanic]</span><em class="Latn mention" lang="gem-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Germanic/faran%C4%85 *faraną]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">to go, to travel</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span> and <em class="Latn mention" lang="gem-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Germanic/f%C4%93r%C5%8D *fērō]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">danger</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, whence English <em class="Latn mention" lang="en">[https://en.wiktionary.org/wiki/fare#English fare]</em> and <em class="Latn mention" lang="en">[https://en.wiktionary.org/wiki/fear#English fear]</em>, German <em class="Latn mention" lang="de">[https://en.wiktionary.org/wiki/fahren#German fahren]</em> and <em class="Latn mention" lang="de">[https://en.wiktionary.org/wiki/Gefahr#German Gefahr]</em>.</p><p>While keeping the separate root <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Proto-Indo-European_language Proto-Indo-European]</span> <em class="Latn mention" lang="ine-pro">[https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Indo-European/sperH- *sperH-]</em>, that could also explain <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Latin Latin]</span> <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/parcus#Latin parcus]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/parco#Latin parcō]</em>, <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_Greek Ancient Greek]</span> <em class="Polyt mention" lang="grc">[https://en.wiktionary.org/wiki/%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%BD%CF%8C%CF%82#Ancient_Greek σπαρνός]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-tr tr Latn" lang="grc-Latn">sparnós</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, <span class="etyl">[https://en.wikipedia.org/wiki/English_language English]</span> <em class="Latn mention" lang="en">[https://en.wiktionary.org/wiki/spare#English spare]</em>.</p><div class="mw-heading mw-heading3"> | | [[par]][[-s]] {{uital.-lat.}} [[Anteil]], [[Stück]]' |
| === Pronunciation ===
| | |
| </div>
| | From <span class="etyl">[[wikipedia:Proto-Italic_language|Proto-Italic]]</span> <em class="Latn mention" lang="itc-pro">[[wikt:Reconstruction:Proto-Italic/partis|*partis]]</em> > ''parts'' > ''pars''. |
| *<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wikipedia.org/wiki/Classical_Latin Classical Latin]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet IPA]<sup>([https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_pronunciation key])</sup>: <span class="IPA">/pars/</span>, <span class="IPA">[pärs̠]</span>
| | |
| *<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wikipedia.org/wiki/Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation modern Italianate Ecclesiastical]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet IPA]<sup>([https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_pronunciation key])</sup>: <span class="IPA">/pars/</span>, <span class="IPA">[pärs]</span>
| | Aus uital. *partis > parts > pars. |
| <div class="mw-heading mw-heading3">
| | |
| === Noun ===
| | Wahrscheinlich von derselben Wurzel wie ''[[pār]]'' und ''[[portiō]]''. Dies könnte die uig. Wurzel *perH- oder *[[per-]] „verkaufen, tauschen“ sein, die auch agrie. πόρνη ''[[pórnē]]'', „Prostituierte“ und πέρνημι ''[[pérnēmi]]'', „verkaufen“ hervorbrachte. |
| </div><p><span class="headword-line"><strong class="Latn headword" lang="la">pars</strong> <span class="gender"><abbr title="feminine gender">f</abbr></span> (''genitive'' <strong class="Latn" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partis#Latin partis]</strong>)</span>; ''[https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_third_declension third declension]''</p>
| | |
| #a [https://en.wiktionary.org/wiki/part#English part], [https://en.wiktionary.org/wiki/portion#English portion], [https://en.wiktionary.org/wiki/piece#English piece], [https://en.wiktionary.org/wiki/share#English share] <span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span>
| | Others refer to (the perhaps identical) <span class="etyl">[[wikipedia:Proto-Indo-European_language|Proto-Indo-European]]</span> <em class="Latn mention" lang="ine-pro">[[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/per-|*per-]]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">to pass through</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, whence <span class="etyl">[[wikipedia:Latin|Latin]]</span> <em class="Latn mention" lang="la">[[wikt:porta#Latin|porta]]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[[wikt:portus#Latin|portus]]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[[wikt:paro#Latin|parō]]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[[wikt:pario#Latin|pariō]]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[[wikt:periculum#Latin|perīculum]]</em>, <em class="Latn mention" lang="la">[[wikt:experior#Latin|experior]]</em>, <span class="etyl">[[wikipedia:Ancient_Greek|Ancient Greek]]</span> <em class="Polyt mention" lang="grc">[[wikt:πέρα#Ancient_Greek|πέρα]]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span lang="grc-Latn" class="mention-tr tr Latn">péra</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, <em class="Polyt mention" lang="grc">[[wikt:πείρω#Ancient_Greek|πείρω]]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span lang="grc-Latn" class="mention-tr tr Latn">peírō</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, <em class="Polyt mention" lang="grc">[[wikt:πόρος#Ancient_Greek|πόρος]]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span lang="grc-Latn" class="mention-tr tr Latn">póros</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, <span class="etyl">[[wikipedia:Proto-Germanic_language|Proto-Germanic]]</span><em class="Latn mention" lang="gem-pro">[[wikt:Reconstruction:Proto-Germanic/faraną|*faraną]]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">to go, to travel</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span> and <em class="Latn mention" lang="gem-pro">[[wikt:Reconstruction:Proto-Germanic/fērō|*fērō]]</em> <span class="mention-gloss-paren annotation-paren">(</span><span class="mention-gloss-double-quote">“</span><span class="mention-gloss">danger</span><span class="mention-gloss-double-quote">”</span><span class="mention-gloss-paren annotation-paren">)</span>, whence English <em class="Latn mention" lang="en">[[wikt:fare#English|fare]]</em> and <em class="Latn mention" lang="en">[[wikt:fear#English|fear]]</em>, German <em class="Latn mention" lang="de">[[wikt:fahren#German|fahren]]</em> and <em class="Latn mention" lang="de">[[wikt:Gefahr#German|Gefahr]]</em>. |
| #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">correlative</span><span class="ib-brac">)</span></span> pars ... pars ..., [https://en.wiktionary.org/wiki/some#English some] ... [https://en.wiktionary.org/wiki/others#English others] ... <span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span> <span class="nyms-toggle">[ synonym ▲]</span>
| | |
| #:<span class="nyms synonym"><span class="defdate">Synonym:</span> <span class="Latn" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partim#Latin partim]</span></span>
| | Andere beziehen sich auf das (vielleicht identische) uig. *[[per-]] „durchgehen, passieren“, woher lat. ''[[porta]]'', ''[[portus]]'', ''[[parō]]'', ''[[pariō]]'', ''[[perīculum]]'', ''[[experior]]'', das agrie. πέρα ''[[péra]]'', πείρω ''[[peírō]]'', πόρος ''[[póros]]'', das uger. *faraną „gehen, reisen“ und *''[[fērō]]'' „Gefahr“, woher das englische ''fare'' und ''fear'', das deutsche ''[[fahren]]'' und ''[[Gefahr]]'' stammen. |
| #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">usually in the [https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Glossary#plural plural]</span><span class="ib-brac">)</span></span> a [https://en.wiktionary.org/wiki/party#English party], [https://en.wiktionary.org/wiki/fraction#English fraction], [https://en.wiktionary.org/wiki/side#English side] <span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span>
| | |
| #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wiktionary.org/wiki/theater#English theater]<span class="ib-comma">,</span> in the [https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Glossary#plural plural]</span><span class="ib-brac">)</span></span> a [https://en.wiktionary.org/wiki/part#English part], [https://en.wiktionary.org/wiki/character#English character]
| | Unter Beibehaltung der separaten uig. Wurzel *sperH- könnte dies auch das lateinische ''[[parcus]]'', ''[[parcō]]'', das agrie. σπαρνός ''[[sparnós]]'' und das englische ''spare'' erklären. |
| ##a [https://en.wiktionary.org/wiki/part#English part], [https://en.wiktionary.org/wiki/function#English function], [https://en.wiktionary.org/wiki/office#English office], [https://en.wiktionary.org/wiki/duty#English duty]
| | |
| #a [https://en.wiktionary.org/wiki/lot#English lot], [https://en.wiktionary.org/wiki/portion#English portion], [https://en.wiktionary.org/wiki/fate#English fate]
| | Substantiv |
| #a [https://en.wiktionary.org/wiki/portion#English portion] or [https://en.wiktionary.org/wiki/share#English share] of [https://en.wiktionary.org/wiki/food#English food]
| | |
| #a [https://en.wiktionary.org/wiki/task#English task], [https://en.wiktionary.org/wiki/lesson#English lesson]
| | pars f (Genitiv partis); dritte Deklination |
| #a [https://en.wiktionary.org/wiki/part#English part], [https://en.wiktionary.org/wiki/place#English place], [https://en.wiktionary.org/wiki/region#English region] of the [https://en.wiktionary.org/wiki/earth#English earth]
| | |
| #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wiktionary.org/wiki/mathematics#English mathematics]</span><span class="ib-brac">)</span></span> a [https://en.wiktionary.org/wiki/part#English part], [https://en.wiktionary.org/wiki/fraction#English fraction]
| | # ein Teil, Anteil, Stück, |
| #a [https://en.wiktionary.org/wiki/part#English part] of a body, a [https://en.wiktionary.org/wiki/member#English member]
| | # (Korrelativ) pars ... pars ..., einige ... andere ... |
| #<span class="usage-label-sense"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[https://en.wiktionary.org/wiki/politics#English politics]<span class="ib-comma">,</span> usually in the [https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Glossary#plural plural]</span><span class="ib-brac">)</span></span> a [https://en.wiktionary.org/wiki/party#English party]
| | ## Synonym: partim |
| #a [https://en.wiktionary.org/wiki/direction#English direction] <span class="HQToggle">[ quotations ▼]</span>
| | # (normalerweise im Plural) eine Partei, ein Bruchteil, eine Seite |
| <div class="mw-heading mw-heading4">
| | # (Theater, im Plural) ein Teil, Charakter |
| ==== Declension ====
| | ## ein Teil, eine Funktion, ein Amt, eine Pflicht |
| </div><p>[https://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Latin_third_declension Third-declension] noun (i-stem, accusative singular in ''-em'' or ''-im'', ablative singular in ''-e'' or ''-ī'').</p>
| | # eine Menge, ein Anteil, ein Schicksal |
| {| class="wikitable inflection-table inflection-table-la"
| | # eine Portion oder ein Anteil Essen |
| | # eine Aufgabe, Lektion |
| | # ein Teil, ein Ort, eine Region der Erde |
| | # (Mathematik) ein Teil, ein Bruchteil |
| | # ein Teil eines Körpers, ein Mitglied |
| | # (Politik, normalerweise im Plural) eine Partei |
| | # eine Richtung |
| | |
| | {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed inflection-table inflection-table-la" |
| | |+Pronunciation / Declension |
| | | colspan="4" |<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Classical_Latin|Classical Latin]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/pars/</span>, <span class="IPA">[pärs̠]</span> |
| | |- |
| | | colspan="4" |<span class="usage-label-accent"><span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation|modern Italianate Ecclesiastical]]</span><span class="ib-brac">)</span></span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/pars/</span>, <span class="IPA">[pärs]</span> |
| | |- |
| | ! colspan="4" |[[wikt:Appendix:Latin_third_declension|Third-declension]] |
| | noun (i-stem, accusative singular in ''-em'' or ''-im'', ablative singular in ''-e'' or ''-ī''). |
| |- | | |- |
| ! class="corner-header" | Case | | ! class="corner-header" | Case |
| ! class="number-header" | Singular | | ! class="number-header" | Singular |
| ! class="number-header" | Plural | | ! class="number-header" | Plural |
| | ! |
| |- | | |- |
| ! class="case-header" | [https://en.wiktionary.org/wiki/nominative_case Nominative] | | ! class="case-header" | [[wikt:nominative_case|Nominative]] |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la nom|s-form-of origin-pars" lang="la"><strong class="selflink">pars</strong></span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|s-form-of origin-pars"><strong class="selflink">pars</strong></span> |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la nom|p-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partes#Latin partēs]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la nom|p-form-of origin-pars">[[wikt:partes#Latin|partēs]]</span> |
| | | |
| |- | | |- |
| ! class="case-header" | [https://en.wiktionary.org/wiki/genitive_case Genitive] | | ! class="case-header" | [[wikt:genitive_case|Genitive]] |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la gen|s-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partis#Latin partis]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|s-form-of origin-pars">[[wikt:partis#Latin|partis]]</span> |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la gen|p-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partium#Latin partium]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la gen|p-form-of origin-pars">[[wikt:partium#Latin|partium]]</span> |
| | | |
| |- | | |- |
| ! class="case-header" | [https://en.wiktionary.org/wiki/dative_case Dative] | | ! class="case-header" | [[wikt:dative_case|Dative]] |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la dat|s-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/parti#Latin partī]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|s-form-of origin-pars">[[wikt:parti#Latin|partī]]</span> |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la dat|p-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partibus#Latin partibus]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la dat|p-form-of origin-pars">[[wikt:partibus#Latin|partibus]]</span> |
| | | |
| |- | | |- |
| ! class="case-header" | [https://en.wiktionary.org/wiki/accusative_case Accusative] | | ! class="case-header" | [[wikt:accusative_case|Accusative]] |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la acc|s-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partem#Latin partem]</span><br><span class="Latn form-of lang-la acc|s-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partim#Latin partim]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|s-form-of origin-pars">[[wikt:partem#Latin|partem]]</span><br><span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|s-form-of origin-pars">[[wikt:partim#Latin|partim]]</span> |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la acc|p-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partes#Latin partēs]</span><br><span class="Latn form-of lang-la acc|p-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partis#Latin partīs]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|p-form-of origin-pars">[[wikt:partes#Latin|partēs]]</span><br><span lang="la" class="Latn form-of lang-la acc|p-form-of origin-pars">[[wikt:partis#Latin|partīs]]</span> |
| | | |
| |- | | |- |
| ! class="case-header" | [https://en.wiktionary.org/wiki/ablative_case Ablative] | | ! class="case-header" | [[wikt:ablative_case|Ablative]] |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la abl|s-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/parte#Latin parte]</span><br><span class="Latn form-of lang-la abl|s-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/parti#Latin partī]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|s-form-of origin-pars">[[wikt:parte#Latin|parte]]</span><br><span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|s-form-of origin-pars">[[wikt:parti#Latin|partī]]</span> |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la abl|p-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partibus#Latin partibus]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la abl|p-form-of origin-pars">[[wikt:partibus#Latin|partibus]]</span> |
| | | |
| |- | | |- |
| ! class="case-header" | [https://en.wiktionary.org/wiki/vocative_case Vocative] | | ! class="case-header" | [[wikt:vocative_case|Vocative]] |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la voc|s-form-of origin-pars" lang="la"><strong class="selflink">pars</strong></span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|s-form-of origin-pars"><strong class="selflink">pars</strong></span> |
| | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la voc|p-form-of origin-pars" lang="la">[https://en.wiktionary.org/wiki/partes#Latin partēs]</span> | | | class="form-cell" | <span lang="la" class="Latn form-of lang-la voc|p-form-of origin-pars">[[wikt:partes#Latin|partēs]]</span> |
| | | |
| |} | | |} |
par-s uital.-lat. Anteil, Stück'
From Proto-Italic *partis > parts > pars.
Aus uital. *partis > parts > pars.
Wahrscheinlich von derselben Wurzel wie pār und portiō. Dies könnte die uig. Wurzel *perH- oder *per- „verkaufen, tauschen“ sein, die auch agrie. πόρνη pórnē, „Prostituierte“ und πέρνημι pérnēmi, „verkaufen“ hervorbrachte.
Others refer to (the perhaps identical) Proto-Indo-European *per- (“to pass through”), whence Latin porta, portus, parō, pariō, perīculum, experior, Ancient Greek πέρα (péra), πείρω (peírō), πόρος (póros), Proto-Germanic*faraną (“to go, to travel”) and *fērō (“danger”), whence English fare and fear, German fahren and Gefahr.
Andere beziehen sich auf das (vielleicht identische) uig. *per- „durchgehen, passieren“, woher lat. porta, portus, parō, pariō, perīculum, experior, das agrie. πέρα péra, πείρω peírō, πόρος póros, das uger. *faraną „gehen, reisen“ und *fērō „Gefahr“, woher das englische fare und fear, das deutsche fahren und Gefahr stammen.
Unter Beibehaltung der separaten uig. Wurzel *sperH- könnte dies auch das lateinische parcus, parcō, das agrie. σπαρνός sparnós und das englische spare erklären.
Substantiv
pars f (Genitiv partis); dritte Deklination
- ein Teil, Anteil, Stück,
- (Korrelativ) pars ... pars ..., einige ... andere ...
- Synonym: partim
- (normalerweise im Plural) eine Partei, ein Bruchteil, eine Seite
- (Theater, im Plural) ein Teil, Charakter
- ein Teil, eine Funktion, ein Amt, eine Pflicht
- eine Menge, ein Anteil, ein Schicksal
- eine Portion oder ein Anteil Essen
- eine Aufgabe, Lektion
- ein Teil, ein Ort, eine Region der Erde
- (Mathematik) ein Teil, ein Bruchteil
- ein Teil eines Körpers, ein Mitglied
- (Politik, normalerweise im Plural) eine Partei
- eine Richtung