„iūs“ – Versionsunterschied
Erscheinungsbild
| [ungesichtete Version] | [ungesichtete Version] |
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
K Textersetzung - „{{uital.-lat.}}“ durch „Sprachstufe::uit.-lat.“ |
||
| Zeile 1: | Zeile 1: | ||
[[i-]][[-ūs]] | [[i-]][[-ūs]] [[Sprachstufe::uit.-lat.]] {{Wrtdtng}} wrtl. '[[verewigt]]'; [[Gesetz]], [[Recht]] | ||
Etymologie 1 | Etymologie 1 | ||
Aktuelle Version vom 8. Juni 2025, 10:55 Uhr
i--ūs uit.-lat. Wrtdtng: wrtl. 'verewigt'; Gesetz, Recht
Etymologie 1
Aus dem Proto-Italischen *jowos, aus uig. *h₂yew-, eine erweiterte Form der Wurzel *h₂ey- (die Quelle von aevum und iuvenis). Verwandt mit Sanskrit योस् (yós).
Substantiv iūs n (Genitiv iūris); dritte Deklination
- Gesetz, Recht
- subjektives Recht, individuelles Recht
- Gerichtshof
| (Classical) IPA(key): /i̯uːs/, [i̯uːs̠] | ||
| (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /jus/, [jus] | ||
| Third-declension noun (neuter, imparisyllabic non-i-stem). | ||
|---|---|---|
| Case | Singular | Plural |
| Nominative | iūs | iūra |
| Genitive | iūris | iūrum |
| Dative | iūrī | iūribus |
| Accusative | iūs | iūra |
| Ablative | iūre | iūribus |
| Vocative | iūs | iūra |
The genitive plural iūrum does appear rarely, e.g. in Plautus and in Cato as quoted by Charisius.[1]
Etymology 2
From Proto-Indo-European *yúHs (“soup, broth”). Cognate with Sanskrit यूस् (yūs), यूष (yūṣa), Ancient Greek ζύμη (zúmē), Proto-Germanic *justaz, Proto-Slavic *juxa.
Noun
iūs n (genitive iūris); third declension
| Third-declension noun (neuter, imparisyllabic non-i-stem). | ||
|---|---|---|
| Case | Singular | Plural |
| Nominative | iūs | iūra |
| Genitive | iūris | iūrum |
| Dative | iūrī | iūribus |
| Accusative | iūs | iūra |
| Ablative | iūre | iūribus |
| Vocative | iūs | iūra |