Zum Inhalt springen

abe

aus AufEinWort, der freien Forschung
Dies ist eine alte Version dieser Seite, zuletzt bearbeitet am 27. Dezember 2023 um 10:27 Uhr durch Nikolaos (Diskussion | Beiträge). Sie kann sich erheblich von der aktuellen Version unterscheiden.

mhdt. abe | ahdt. aba | uig. apo | ab + -e

abe (1), ab, ap, ave, mhd., ave, mmd., Präp.: nhd. von, aus, vor, über, wegen, um ... willen, herab von, von weg, ob; Vw.: s. hier-; Hw.: vgl. mnl. ave, mnd. af (2); Q.: Will (1060-1065), Lucid, Ren, RAlex, RWchr, ErzIII, LvReg, HTrist, Märt, Kreuzf, HvBurg, Apk, Ot, KvHelmsd, WernhMl, LAlex (FB abe), AHeinr, AvaLJ, Barth, BdN, Blanschandin, Boner, DvAStaff, Eckh, Gen (1060-1080), Heimesf, Iw, JPhys, Kchr, Konr, Lanc, Litan, Macer, Mechth, Merig, NibB, Parz, Physiogn, PrOberalt, Rol, SalArz, StRAugsb, Tannh, TannhHofz, Trist, UvZLanz, Urk; E.: ahd. aba 87?, ab, Präp., Adv., Präf., aus, durch, herab, von; germ. *aba, *ab, Adv., Präp. ab, weg; germ. *af, Adv., Präp., von, weg; idg. *apo-, *pō̆, *apu, *pu, *h₂epo, *h₂epu, Präp., Adv., ab, weg, Pokorny 53; W.: nhd. ab, Präp., ab, DW 1, 6, DW2 1, 17; R.: abe und an: nhd. hin und her; R.: abe oder an: nhd. hin und her; L.: Lexer 1a, (abe), Lexer 1b (abe), Hennig (ab), WMU (abe, 49 [1260] 181 Bel.), MWB 1, 3 (abe), FB 1a (abe), LexerHW 1, 1 (abe), LexerN 3, 5 (abe),

abe (2), ab, ap, ave, mhd., Adv.: nhd. abwärts, hinab, von ... herab, von ... an, von, herab, hinweg, ab, weg, davon, darüber, daraus, dadurch, davor; Vw.: s. bach-, dannen-, her-, hier-, hin-, vore-*; Hw.: vgl. mnl. ave, mnd. af (3); Q.: Heimesf, Ren, StrAmis, GTroj, HvNst, Ot, Parad, WernhMl (FB abe), BdN, Berth, Elis, HeimesfHinv, Herb, HTrist, Iw, Kchr (um 1150), Kzl, LAlex, Lanc, Loheng, Nib, Pilatus, Teichn, Trist, Urk, WüP; E.: ahd. aba 87?, ab, Präp., Adv., Präf., aus, durch, herab, von; germ. *aba, *ab, Adv., Präp. ab, weg; germ. *af, Adv., Präp., von, weg; idg. *apo-, *pō̆, *apu, *pu, *h₂epo, *h₂epu, Präp., Adv., ab, weg, Pokorny 53; W.: nhd. ab, Adv., ab, DW 1, 6, DW2 1, 17; R.: eintweder abe oder an: nhd. entweder so oder so; R.: weder abe noch an: nhd. weder zum Guten noch zum Schlechten; R.: abe und an: nhd. hin und her; R.: abe oder an: nhd. hin und her; L.: Lexer 1a (abe), Lexer 1b (abe), Hennig (ab), WMU (abe, 85, 22 [1264] 22 Bel.), MWB 1, 2 (abe), FB 1a (abe), LexerHW 1, 1 (abe), Benecke/Müller/Zarncke I, 3a (abe)

abe (3), mhd., F., N.: Vw.: s. ābe

abe (4), mhd., Konj.: Vw.: s. aber

ābe, abe, mhd., F., N.: nhd. abschüssige Grenze; Q.: LAlex (1150-1170); E.: Herkunft ungeklärt?; L.: LexerHW 1, 7 (âbe), Benecke/Müller/Zarncke I (abe)

abe..., mhd.: Vw.: s. ab...