propositum
Erscheinungsbild
pro-positum lat. Wrtdtng: Voranstellung, Vorsatz;
- Modell, Beispiel, Probe
- Synonym: exemplum
- Zweck, Absicht
- Synonyme: voluntās, intentiō, cōnsilium, fīnis, animus, mēns
- Entwurf, Plan
- Synonyme: consilium, cogitatio
- Gegenstand, Thema, Schema
- Lebensführung, Lebensstil, moralische Grundsätze
Partizip prōpositum Beugung von prōpositus: Nominativ/Akkusativ/Vokativ Neutrum Singular; Akkusativ Maskulin Singular
| Substantiv propositum n (Genitiv propositī); zweite Deklination | ||
| (Classical Latin) IPA(key): /proˈpo.si.tum/, [prɔˈpɔs̠ɪt̪ʊ̃ˑ](modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /proˈpo.si.tum/, [proˈpɔːs̬it̪um] | ||
| Second-declension noun (neuter). | ||
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominative | propositum | proposita |
| Genitive | propositī | propositōrum |
| Dative | propositō | propositīs |
| Accusative | propositum | proposita |
| Ablative | propositō | propositīs |
| Vocative | propositum | proposita |
prōpositum[1], ī, n. (propono),
- I) das Vorgestellte, Vorgelegte,
- A) eig., Plur. proposita, die Vorlagen für Schreibübungen, Sen. ep. 94, 51. –
- B) übtr.:
- 1) der Vorsatz, das Vorhaben, der Plan, propositi tenax, Hor. u. Ov.: vir proposito sanctissimus, von den reinsten Absichten, Vell.: pr. maius quam mortalem decet (sterbliche Kraft übersteigend), Ov.: quo proposito, in dieser Absicht, Vell.: hoc proposito, ut etc., Sen. rhet.: propositum peragere, ausführen, Nep.: pr. assequi, erreichen, Cic.: pr. tenere, bei seinem V. beharren, Cic.: a proposito deterreri, Caes.: propositum mutare, Ov. –
- 2) der ''Hauptsatz, die Hauptsache in einer Schrift, das Thema, ad propositum revertamur, Cic.: ut ad propositum meum redeam, Cels.: a proposito declinare, aberrare, Cic. –
- 3) eine allgemeine Betrachtung, Abhandlung eines Gegenstandes im allgemeinen, ohne auf besondere Fälle einzugehen, wenn man zB. über die Bestechung (de ambitu) im allgemeinen spricht, die θέσις (im Gegensatz zu causa, ὑπόθεσις), Cic. top. 79 sq. –
- II) das Vorangestellte, bildl. der Vordersatz des Syllogismus, Cic. de or. 2, 215. Sen. nat. qu. 1, 8, 4: Plur., Cassiod. in psalm. 1, 2 (tom. 2. p. 9, b ed. Garet).
- ↑ Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81918 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 2, Sp. 2014. Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002592878 Lizenz: Gemeinfrei Faksimiles: 2014