coniectūra
Erscheinungsbild
coniectūr-a lat. Wrtdtng: wrtl. a.s. "Zusammenwurfniß, Gewürfniß"; Vermutung, Mutmaßung; Hypothese
Annahme, mutmaßliche Schlussfolgerung; Interpretation (von Träumen), Wahrsagung, Weissagung, Prophezeiung
Pronunciation (Classical Latin) IPA(key): /kon.i̯ekˈtuː.ra/, [kɔni̯ɛkˈt̪uːrä], (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /kon.jekˈtu.ra/, [konjekˈt̪uːrä]
Substantiv coniectūra f (Genitiv coniectūrae); erste Deklination
| First-declension noun. | ||
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominative | coniectūra | coniectūrae |
| Genitive | coniectūrae | coniectūrārum |
| Dative | coniectūrae | coniectūrīs |
| Accusative | coniectūram | coniectūrās |
| Ablative | coniectūrā | coniectūrīs |
| Vocative | coniectūra | coniectūrae |
coniectūra,
ae, f. (conicio), die Mutmaßung, Vermutung, die mutmaßliche Annahme, der mutmaßliche Schluß, das mutmaßliche Urteil,
- I) im allg.: si coniectura sit mentis divinae, wenn irgend eine V. über göttliche Gedanken gestattet sei, Liv.: coniecturam adhibere, Cic.: aberrare coniecturā, in seiner V. irren, Cic.: coniecturā nihil aberrare, Cic.: aber nunc attendite, num aberret a coniectura suspicio periculi mei, die V. m. G. unwahrscheinlich ist, Cic.: coniecturam facere ex od. de alqa re od. m. folg. indir. Fragesatz, vermuten, mutmaßlich schließen, Cic.: facere de se coniecturam, von sich aus schließen, nach sich beurteilen, Cic.: coniecturam capere ex od. de alqa re, Cic. u.a.: u. so coniecturam alcis rei capere de alqa re, Cic.: coniecturam capere, salubrisne an pestilens annus sit, Cic.: ex diei tempore coniecturam capere in castra perventum, Caes.: coniecturā assequi od. consequi m. folg. indir. Fragesatz, Cic.: afferre coniecturam, mutmaßliche Anzeige, Cic.: alqd argumentari et coniecturā prosequi, Cornif. rhet.: ut coniecturā consequi possumus, Auct. b. Alex.: quantum animi mei coniecturā colligere possum, Quint.: quantum coniecturā auguramur, Cic. –
- II) insbes.:
- 1) die mutmaßliche Auslegung von Wahrzeichen, die Deutung, Wahrsagung, m. obj. Genet., facilis c. huius somnii, Cic.: si iam fieri possit vera c. somniorum, Cic.: augurium ratio est et c. futuri, Ov. – m. subj. Genet., non fefellit c. eorum, qui etc., Suet. Vit. 18. – absol., coniecturam postulans, Enn. tr. 62 V. (= Trag. fab. inc. 10 R.2): nunc quam ad rem dicam hoc attinere somnium, numquam hodie quivi ad coniecturam evadere, Plaut.: potin coniecturam facere, si narrem tibi hāc nocte quod ego somniavi dormiens? Plaut.: haec ostentorum genera ad coniecturam aliquā interpretatione revocantur, Cic. – Plur., fiunt certae divinationum coniecturae a peritis, Cic. de div. 1, 78. –
- 2) (als rhetor. t. t.) der Teil der Beweisführung, der auf Kombination beruht, die Vermutung,Cic. de inv. 2, 16; part. or. 33 sq.; de div. 2, 55. Quint. 7, 2, 1: in his omnibus coniecturam inducere, die Form der V. anbringen, Cic. de inv. 2, 99.