Zum Inhalt springen

coniectūra

aus AufEinWort, der freien Forschung
Dies ist die aktuelle Version dieser Seite, zuletzt bearbeitet am 20. Juli 2026 um 06:57 Uhr durch Nikolaos (Diskussion | Beiträge).
(Unterschied) ← Nächstältere Version | Aktuelle Version (Unterschied) | Nächstjüngere Version → (Unterschied)

coniectūr-a lat. Wrtdtng: wrtl. a.s. "Zusammenwurfniß, Gewürfniß"; Vermutung, Mutmaßung; Hypothese

Annahme, mutmaßliche Schlussfolgerung; Interpretation (von Träumen), Wahrsagung, Weissagung, Prophezeiung

Von cōniciō + -tūra.

Pronunciation (Classical Latin) IPA(key): /kon.i̯ekˈtuː.ra/, [kɔni̯ɛkˈt̪uːrä], (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /kon.jekˈtu.ra/, [konjekˈt̪uːrä]

Substantiv coniectūra f (Genitiv coniectūrae); erste Deklination

Declension
First-declension noun.
Case Singular Plural
Nominative coniectūra coniectūrae
Genitive coniectūrae coniectūrārum
Dative coniectūrae coniectūrīs
Accusative coniectūram coniectūrās
Ablative coniectūrā coniectūrīs
Vocative coniectūra coniectūrae

coniectūra,

ae, f. (conicio), die Mutmaßung, Vermutung, die mutmaßliche Annahme, der mutmaßliche Schluß, das mutmaßliche Urteil,

  • I) im allg.: si coniectura sit mentis divinae, wenn irgend eine V. über göttliche Gedanken gestattet sei, Liv.: coniecturam adhibere, Cic.: aberrare coniecturā, in seiner V. irren, Cic.: coniecturā nihil aberrare, Cic.: aber nunc attendite, num aberret a coniectura suspicio periculi mei, die V. m. G. unwahrscheinlich ist, Cic.: coniecturam facere ex od. de alqa re od. m. folg. indir. Fragesatz, vermuten, mutmaßlich schließen, Cic.: facere de se coniecturam, von sich aus schließen, nach sich beurteilen, Cic.: coniecturam capere ex od. de alqa re, Cic. u.a.: u. so coniecturam alcis rei capere de alqa re, Cic.: coniecturam capere, salubrisne an pestilens annus sit, Cic.: ex diei tempore coniecturam capere in castra perventum, Caes.: coniecturā assequi od. consequi m. folg. indir. Fragesatz, Cic.: afferre coniecturam, mutmaßliche Anzeige, Cic.: alqd argumentari et coniecturā prosequi, Cornif. rhet.: ut coniecturā consequi possumus, Auct. b. Alex.: quantum animi mei coniecturā colligere possum, Quint.: quantum coniecturā auguramur, Cic. –
  • II) insbes.:
    • 1) die mutmaßliche Auslegung von Wahrzeichen, die Deutung, Wahrsagung, m. obj. Genet., facilis c. huius somnii, Cic.: si iam fieri possit vera c. somniorum, Cic.: augurium ratio est et c. futuri, Ov. – m. subj. Genet., non fefellit c. eorum, qui etc., Suet. Vit. 18. – absol., coniecturam postulans, Enn. tr. 62 V. (= Trag. fab. inc. 10 R.2): nunc quam ad rem dicam hoc attinere somnium, numquam hodie quivi ad coniecturam evadere, Plaut.: potin coniecturam facere, si narrem tibi hāc nocte quod ego somniavi dormiens? Plaut.: haec ostentorum genera ad coniecturam aliquā interpretatione revocantur, Cic. – Plur., fiunt certae divinationum coniecturae a peritis, Cic. de div. 1, 78. –
    • 2) (als rhetor. t. t.) der Teil der Beweisführung, der auf Kombination beruht, die Vermutung,Cic. de inv. 2, 16; part. or. 33 sq.; de div. 2, 55. Quint. 7, 2, 1: in his omnibus coniecturam inducere, die Form der V. anbringen, Cic. de inv. 2, 99.
Quelle:
Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81913 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 1, Sp. 1481-1482.
Lizenz:
Faksimiles:
Kategorien: