Zum Inhalt springen

abe

aus AufEinWort, der freien Forschung
Dies ist die aktuelle Version dieser Seite, zuletzt bearbeitet am 23. Januar 2024 um 19:29 Uhr durch Nikolaos (Diskussion | Beiträge).
(Unterschied) ← Nächstältere Version | Aktuelle Version (Unterschied) | Nächstjüngere Version → (Unterschied)

ab– –e

mhdt. abe | ahdt. aba | uig. apo |

abe (1), ab, ap, ave, mhd., ave, mmd.,

  • Präp.: nhd. von, aus, vor, über, wegen, um ... willen, herab von, von weg, ob;
  • Vw.: s. hier-;
  • Hw.: vgl. mnl. ave, mnd. af (2);
  • Q.: Will (1060-1065), Lucid, Ren, RAlex, RWchr, ErzIII, LvReg, HTrist, Märt, Kreuzf, HvBurg, Apk, Ot, KvHelmsd, WernhMl, LAlex (FB abe), AHeinr, AvaLJ, Barth, BdN, Blanschandin, Boner, DvAStaff, Eckh, Gen (1060-1080), Heimesf, Iw, JPhys, Kchr, Konr, Lanc, Litan, Macer, Mechth, Merig, NibB, Parz, Physiogn, PrOberalt, Rol, SalArz, StRAugsb, Tannh, TannhHofz, Trist, UvZLanz, Urk;
  • E.: ahd. aba 87?, ab,
  • Präp., Adv., Präf., aus, durch, herab, von;
    • germ. *aba, *ab, Adv., Präp. ab, weg;
    • germ. *af, Adv., Präp., von, weg;
    • idg. *apo-, *pō̆, *apu, *pu, *h₂epo, *h₂epu, Präp., Adv., ab, weg, Pokorny 53;
  • W.: nhd. ab, Präp., ab, DW 1, 6, DW2 1, 17;
  • R.: abe und an: nhd. hin und her;
  • R.: abe oder an: nhd. hin und her;
  • L.: Lexer 1a, (abe), Lexer 1b (abe), Hennig (ab), WMU (abe, 49 [1260] 181 Bel.), MWB 1, 3 (abe), FB 1a (abe), LexerHW 1, 1 (abe), LexerN 3, 5 (abe),

    abe (2), ab, ap, ave, mhd.,

  • Adv.: nhd. abwärts, hinab, von ... herab, von ... an, von, herab, hinweg, ab, weg, davon, darüber, daraus, dadurch, davor;
  • Vw.: s. bach-, dannen-, her-, hier-, hin-, vore-*;
  • Hw.: vgl. mnl. ave, mnd. af (3);
  • Q.: Heimesf, Ren, StrAmis, GTroj, HvNst, Ot, Parad, WernhMl (FB abe), BdN, Berth, Elis, HeimesfHinv, Herb, HTrist, Iw, Kchr (um 1150), Kzl, LAlex, Lanc, Loheng, Nib, Pilatus, Teichn, Trist, Urk, WüP;
  • E.: ahd. aba 87?, ab, Präp., Adv., Präf., aus, durch, herab, von;
    • germ. *aba, *ab, Adv., Präp. ab, weg;
    • germ. *af, Adv., Präp., von, weg;
    • idg. *apo-, *pō̆, *apu, *pu, *h₂epo, *h₂epu, Präp., Adv., ab, weg, Pokorny 53;
  • W.: nhd. ab, Adv., ab, DW 1, 6, DW2 1, 17;
  • R.: eintweder abe oder an: nhd. entweder so oder so;
  • R.: weder abe noch an: nhd. weder zum Guten noch zum Schlechten;
  • R.: abe und an: nhd. hin und her;
  • R.: abe oder an: nhd. hin und her;
  • L.: Lexer 1a (abe), Lexer 1b (abe), Hennig (ab), WMU (abe, 85, 22 [1264] 22 Bel.), MWB 1, 2 (abe), FB 1a (abe), LexerHW 1, 1 (abe), Benecke/Müller/Zarncke I, 3a (abe)

    abe (3), mhd., F., N.:

  • Vw.: s. ābe

    abe (4), mhd.,

  • Konj.: Vw.: s. aber

    ābe, abe, mhd., F., N.: nhd.

  • abschüssige Grenze; Q.: LAlex (1150-1170); E.: Herkunft ungeklärt?; L.: LexerHW 1, 7 (âbe), Benecke/Müller/Zarncke I (abe)

    abe..., mhd.:

  • Vw.: s. ab...