orior
Erscheinungsbild
orior uital.-lat. sich erheben, aufsteigen; aufgehen, sich zeigen, sichtbar werden
Vom uital. *orjōr, von uig. *h₃er- „sich rühren, erheben“. Verwandt mit agrie. ὄρνῡμι órnūmi, Sanskrit ऋणोति (ṛṇóti).
Verb orior (Präsens Infinitiv orīrī, Perfekt Aktiv ortus sum); dritte Konjugation iō-Variante, Deponent
- aufstehen, aufstehen [ Synonyme, Antonyme ▲][ Zitate ▼]
- Synonyme: coorior, exorior, oborior, surgō, ēmergō, assurgō
- Antonyme: concēdō, decēdō, cēdō, intereō, discēdō, excēdō, pereō
- erscheinen, entstehen, sichtbar werden [ Synonyme ▲]
- Synonyme: appāreō, pāreō
- geboren werden, entstehen, entstehen
Pronunciation
- (Classical) IPA(key): /ˈo.ri.or/, [ˈɔriɔr]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /ˈo.ri.or/, [ˈɔːrior]
Usage notes
- Part of a small group of verbs, all with a short-vowel root, displaying both 3rd and 4th conjugation forms.
- Present active infinitive only orīrī, other 4th conjugation forms occur, particularly in manuscripts.
- Past participle exclusively ortus, future participle exclusively oritūrus, gerund almost exclusively oriundus.
Conjugation
| [ less ▲] Conjugation of orior (third conjugation iō-variant, deponent) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| indicative | singular | plural | |||||
| first | second | third | first | second | third | ||
| active | present | s|pres|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">orior | s|pres|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oreris, orere |
s|pres|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oritur | p|pres|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">orimur | p|pres|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriminī | p|pres|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriuntur |
| imperfect | s|impf|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēbar | s|impf|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēbāris, oriēbāre |
s|impf|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēbātur | p|impf|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēbāmur | p|impf|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēbāminī | p|impf|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēbantur | |
| future | s|fut|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriar | s|fut|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēris, oriēre |
s|fut|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriētur | p|fut|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēmur | p|fut|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">oriēminī | p|fut|act|ind-form-of origin-orior" lang="la">orientur | |
| perfect | ortus + present active indicative of sum | ||||||
| pluperfect | ortus + imperfect active indicative of sum | ||||||
| future perfect | ortus + future active indicative of sum | ||||||
| subjunctive | singular | plural | |||||
| first | second | third | first | second | third | ||
| active | present | s|pres|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">oriar | s|pres|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">oriāris, oriāre |
s|pres|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">oriātur | p|pres|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">oriāmur | p|pres|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">oriāminī | p|pres|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">oriantur |
| imperfect | s|impf|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">orīrer, orerer |
s|impf|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">orīrēris, orīrēre, orerēris, orerēre |
s|impf|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">orīrētur, orerētur |
p|impf|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">orīrēmur, orerēmur |
p|impf|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">orīrēminī, orerēminī |
p|impf|act|sub-form-of origin-orior" lang="la">orīrentur, orerentur | |
| perfect | ortus + present active subjunctive of sum | ||||||
| pluperfect | ortus + imperfect active subjunctive of sum | ||||||
| imperative | singular | plural | |||||
| first | second | third | first | second | third | ||
| active | present | — | s|pres|act|imp-form-of origin-orior" lang="la">orere | — | — | p|pres|act|imp-form-of origin-orior" lang="la">oriminī | — |
| future | — | s|fut|act|imp-form-of origin-orior" lang="la">oritor | s|fut|act|imp-form-of origin-orior" lang="la">oritor | — | — | p|fut|act|imp-form-of origin-orior" lang="la">oriuntor | |
| non-finite forms | active | passive | |||||
| present | perfect | future | present | perfect | future | ||
| infinitives | act|inf-form-of origin-orior" lang="la">orīrī | ortum esse | oritūrum esse | — | — | — | |
| participles | act|part-form-of origin-orior" lang="la">oriēns | act|part-form-of origin-orior" lang="la">ortus | act|part-form-of origin-orior" lang="la">oritūrus | — | — | pass|part-form-of origin-orior" lang="la">oriendus, oriundus | |
| verbal nouns | gerund | supine | |||||
| genitive | dative | accusative | ablative | accusative | ablative | ||
| ger-form-of origin-orior" lang="la">oriendī | ger-form-of origin-orior" lang="la">oriendō | ger-form-of origin-orior" lang="la">oriendum | ger-form-of origin-orior" lang="la">oriendō | sup-form-of origin-orior" lang="la">ortum | sup-form-of origin-orior" lang="la">ortū | ||