arte
Erscheinungsbild
arte 1. enggefügt, zusammengepreßt, zusammengedrängt, eng, 2. fest, eingeschränkt, knapp, kurz,
artē[1], Adv. m. Compar. u. Superl. (artus, a, um), enggefügt, zusammengepreßt, zusammengedrängt, eng,
- I) eig.:
- a) im Ggstz. zum Lockern, Schlaffen, eng, fest (Ggstz.laxe), arte colligare manus, Plaut. (u. so nimis arte colligor, Naev. [593] com. fr.): arte boves ad stipites religare, Col.: tigna hoc (desto) artius illigata tenentur, Caes.: artius complecti alqm, enger, innig, Cic.: historia ingens minutissime scripta, artissime plicata (zusammengerollt), Sen. – u. öfter im Bilde, artius astringi atque hederā, Hor.: artius astringere rationem, Cic.: artissime constringere sententiam, Cic.: illud arte tenent (daran halten sie fest) accurateque defendunt, Cic. –
- b) im Ggstz. zum Weiten, eng, dicht (Ggstz. late), trabes singulis saxis interiectis arte continentur, Caes. – aciem, quam arte statuerat, latius porrigit, Sall.: signa artius collocare, Sall.: pedites quam artissime ire iubet, Sall. – spiritus arte meat, Curt. –
- II) übtr.:
- a) fest, arte et graviter dormire, fest u. tief, Cic.: artius ex lassitudine dormire, Cic. – alqm arte (eng, innig) diligere, Plin. ep.: u. soalqm artissime (aufs innigste) diligere, Plin. ep. –
- b) eingeschränkt, knapp, kurz, artius appellare alqm, jmds. Namen kürzer aussprechen, Ov. ex Pont. 4, 12, 10. – bes. in bezug auf Beschränkung des Lebensgenusses, alqm arte cohibere, knapp halten, tüchtig einschränken, Plaut.: u. so alqm arte contenteque habere, Plaut.: alqm arte colere (Ggstz. opulenter), Sall.: alqm artius habere, Sall. fr.: alci arte modum statuere, auf ein beschränktes Maß setzen, Sall.
- (Classical Latin) IPA(key): [ˈar.tɛ]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): [ˈar.te]
arte
- ablative singular of ars
arte
- vocative masculine singular of artus
- (Classical Latin) IPA(key): [ˈar.teː]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): [ˈar.te]
artē (comparative artius, superlative artissimē, adjective artus)
- closely
- (literal)
- tightly; firmly
- fitted together
- (military) in tight formation
- (figurative)
- (of belief) profoundly; strongly; with conviction
- (of action) harshly; severely
- (of affection) dearly; fondly
- (literal)
- ↑ Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81913 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 1, Sp. 593-594. Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002228939; Lizenz: Gemeinfrei