Zum Inhalt springen

„initium“ – Versionsunterschied

aus AufEinWort, der freien Forschung
[ungesichtete Version][ungesichtete Version]
Die Seite wurde neu angelegt: „init--ium {{lat.}} „Anfang““
 
KKeine Bearbeitungszusammenfassung
 
(2 dazwischenliegende Versionen desselben Benutzers werden nicht angezeigt)
Zeile 1: Zeile 1:
[[init-]][[-ium]] {{lat.}} „[[Anfang]]“
[[init]][[-ium]] [[Sprachstufe::lat.]] „[[Anfang]]“
 
'''initium'''<ref>Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover <sup>8</sup>1918 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 2, Sp. 279-280. Permalink: <nowiki>http://www.zeno.org/nid/20002445670</nowiki> Lizenz: Gemeinfrei</ref>, iī, n. (ineo, īre), ''der'' '''''Eingang,''''' ''der'' '''''Anfang,''''' I) ''im allg. (Ggstz.'' exitus, eventus), initium belli, orationis, Cic. ''u.''Caes.: initio anni, Suet.: initium dicendi sumere, ''machen,'' Cic.: initium caedis ''od.'' confligendi facere, Cic.: initium belli facere, ''losschlagen,'' Cic.: initium capere ab ''od.'' ex etc., Caes. ''u.'' Quint.: initium ducere ex alqa re, Quint.: pauca repetere ab initio, Tac.: altiore initio repetere alqd, Tac.: si non ab ultimo initio repetere volemus, Cornif. rhet.: ut male posuimus initia, sic cetera sequentur, Cic. – ab initio, ''von Anfang an (nur von der Zeit), zB.'' quod tibi et esse antiquissimum et ab initio fuisse, Cic.: cui consuli non animus ab initio, non fides ad extremum defuit, Cic. – initio (Abl.), ''zu Anfang, anfänglich, anfangs, zB.'' quemadmodum initio senatus censuit, Cic.: iste, qui initio proditor, deinde perfuga fuit, Cic.: ''u. so korresp.''initio... mox, Suet.: initio... mox... novissime, Suet. – inter initia, ''anfangs,'' Tac. hist. 3, 18. – II) ''insbes., u. zwar meist im Plur.:'' A) ''die'' '''''Anfangsgründe''''' ''einer Wissenschaft,'' omnis disciplinae, Quint.: initia mathematicorum, ''die ersten Regeln, -Lehrsätze der Mathematik,'' Cic. – B) ''bei den Physikern = die'' '''''Uranfänge, Elemente, Grundstoffe''' (griech.'' στοιχεια), Cic. Acad. 1, 26. Cic. Tusc. 1, 91. Vell. 2, 123, 3. – C) ''der'' '''''Ursprung,''''' ''die'' '''''Abstammung, Herkunft,''''' obscura, Tac.: clara Iudaeorum, Tac.: natus obscurissimis initiis, ''[279] aus ganz niedrigem Stande,'' Vell. 2, 76, 4. – D) '''''der Regierungsanfang,'''''initiis Tiberii auditis, Tac. – E) '''''das Prinzip,''''' cognoscendi initium, ''das Erkenntnisprinzip,'' Cic. Acad. 2, 29. – F) '''''der Anlaß, die Veranlassung,''''' Ter. Hec. 821. Quint. 3, 11, 5. – G) '''''die Auspizien,''''' ''mit denen alles begonnen wurde,'' Curt. 5, 9 (26), 4. – H) initia, ''ein'' '''''geheimer Gottesdienst,''''' ''zu dem nur der Eingeweihte Zutritt hat, wie der der Ceres, sonst der eleusinische gen.,'' Varro, Cic. ''u.a.: der bacchische = die Bacchanalien,'' Liv. – ''meton., v. Dingen, die bei derartigen gottesdienstlichen Zusammenkünften gebraucht wurden,'' Catull. 63, 9. – I) initia = primitiae (ἡ ἀπαρχή), populo et Levitis initia dare, Itala (Colb.) 3 Esdr. 1, 8 ''u.'' 9. – / ''arch.'' endoitium, Paul. ex Fest. 76, 9.

Aktuelle Version vom 15. Juni 2026, 17:27 Uhr

init-ium lat. „Anfang“

initium[1], iī, n. (ineo, īre), der Eingang, der Anfang, I) im allg. (Ggstz. exitus, eventus), initium belli, orationis, Cic. u.Caes.: initio anni, Suet.: initium dicendi sumere, machen, Cic.: initium caedis od. confligendi facere, Cic.: initium belli facere, losschlagen, Cic.: initium capere ab od. ex etc., Caes. u. Quint.: initium ducere ex alqa re, Quint.: pauca repetere ab initio, Tac.: altiore initio repetere alqd, Tac.: si non ab ultimo initio repetere volemus, Cornif. rhet.: ut male posuimus initia, sic cetera sequentur, Cic. – ab initio, von Anfang an (nur von der Zeit), zB. quod tibi et esse antiquissimum et ab initio fuisse, Cic.: cui consuli non animus ab initio, non fides ad extremum defuit, Cic. – initio (Abl.), zu Anfang, anfänglich, anfangs, zB. quemadmodum initio senatus censuit, Cic.: iste, qui initio proditor, deinde perfuga fuit, Cic.: u. so korresp.initio... mox, Suet.: initio... mox... novissime, Suet. – inter initia, anfangs, Tac. hist. 3, 18. – II) insbes., u. zwar meist im Plur.: A) die Anfangsgründe einer Wissenschaft, omnis disciplinae, Quint.: initia mathematicorum, die ersten Regeln, -Lehrsätze der Mathematik, Cic. – B) bei den Physikern = die Uranfänge, Elemente, Grundstoffe (griech. στοιχεια), Cic. Acad. 1, 26. Cic. Tusc. 1, 91. Vell. 2, 123, 3. – C) der Ursprung, die Abstammung, Herkunft, obscura, Tac.: clara Iudaeorum, Tac.: natus obscurissimis initiis, [279] aus ganz niedrigem Stande, Vell. 2, 76, 4. – D) der Regierungsanfang,initiis Tiberii auditis, Tac. – E) das Prinzip, cognoscendi initium, das Erkenntnisprinzip, Cic. Acad. 2, 29. – F) der Anlaß, die Veranlassung, Ter. Hec. 821. Quint. 3, 11, 5. – G) die Auspizien, mit denen alles begonnen wurde, Curt. 5, 9 (26), 4. – H) initia, ein geheimer Gottesdienst, zu dem nur der Eingeweihte Zutritt hat, wie der der Ceres, sonst der eleusinische gen., Varro, Cic. u.a.: der bacchische = die Bacchanalien, Liv. – meton., v. Dingen, die bei derartigen gottesdienstlichen Zusammenkünften gebraucht wurden, Catull. 63, 9. – I) initia = primitiae (ἡ ἀπαρχή), populo et Levitis initia dare, Itala (Colb.) 3 Esdr. 1, 8 u. 9. – / arch. endoitium, Paul. ex Fest. 76, 9.

  1. ↑ Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81918 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 2, Sp. 279-280. Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002445670 Lizenz: Gemeinfrei