„studium“ – Versionsunterschied
| [ungesichtete Version] | [ungesichtete Version] |
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
Keine Bearbeitungszusammenfassung |
||
| Zeile 7: | Zeile 7: | ||
# Studie | # Studie | ||
## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span | ## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span class="Latn" lang="la">[[wikt:cognitio#Latin|cognitiō]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:disciplina#Latin|disciplīna]]</span></span> | ||
# Eifer, | # Eifer, | ||
## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span | ## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span class="Latn" lang="la">[[wikt:calor#Latin|calor]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:ardor#Latin|ardor]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:vehementia#Latin|vehementia]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:alacritas#Latin|alacritās]]</span></span> | ||
# Wunsch, Streben, | # Wunsch, Streben, | ||
## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span | ## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span class="Latn" lang="la">[[wikt:cupido#Latin|cupīdō]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:libido#Latin|libīdō]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:appetitus#Latin|appetītus]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:appetitio#Latin|appetītiō]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:desiderium#Latin|dēsīderium]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:amor#Latin|amor]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:ardor#Latin|ardor]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:inclinatio#Latin|inclīnātiō]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:propensio#Latin|prōpēnsiō]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:avaritia#Latin|avāritia]]</span></span> | ||
# Anstrengung, | # Anstrengung, | ||
## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span | ## Synonyme: <span class="nyms synonym"><span class="Latn" lang="la">[[wikt:conatus#Latin|cōnātus]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:opus#Latin|opus]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:opera#Latin|opera]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:labor#Latin|labor]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:cura#Latin|cūra]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:molimen#Latin|mōlīmen]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:intensio#Latin|intēnsiō]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:moles#Latin|mōlēs]]</span>, <span class="Latn" lang="la">[[wikt:pulvis#Latin|pulvis]]</span></span> | ||
# Verfolgung, Hobby | # Verfolgung, Hobby | ||
# (Mittelalterliche Latein-)Schule | # (Mittelalterliche Latein-)Schule | ||
# (Mittelalterliches Latein) öffentliche Akademie, Universität<span id="Pronunciation_3">Pronunciation</span> | # (Mittelalterliches Latein) öffentliche Akademie, Universität<span id="Pronunciation_3">Pronunciation</span> | ||
* <span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Classical_Latin|Classical]]</span><span class="ib-brac">)</span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ˈstu.di.um/</span>, <span class="IPA">[ˈs̠t̪ʊd̪iʊ̃ˑ]</span> | * <span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Classical_Latin|Classical]]</span><span class="ib-brac">)</span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ˈstu.di.um/</span>, <span class="IPA">[ˈs̠t̪ʊd̪iʊ̃ˑ]</span> | ||
* <span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation|modern Italianate Ecclesiastical]]</span><span class="ib-brac">)</span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ˈstu.di.um/</span>, <span class="IPA">[ˈst̪uːd̪ium]</span> | * <span class="ib-brac">(</span><span class="ib-content">[[wikipedia:Latin_phonology_and_orthography#Ecclesiastical_pronunciation|modern Italianate Ecclesiastical]]</span><span class="ib-brac">)</span> [[wikt:Wiktionary:International_Phonetic_Alphabet|IPA]]<sup>([[wikt:Appendix:Latin_pronunciation|key]])</sup>: <span class="IPA">/ˈstu.di.um/</span>, <span class="IPA">[ˈst̪uːd̪ium]</span> | ||
| Zeile 24: | Zeile 23: | ||
[[wikt:Appendix:Latin_second_declension|Second-declension]] noun (neuter). | [[wikt:Appendix:Latin_second_declension|Second-declension]] noun (neuter). | ||
{| class="wikitable inflection-table inflection-table-la" | {| class="wikitable inflection-table inflection-table-la" | ||
! class="corner-header" |Case | ! class="corner-header" | Case | ||
! class="number-header" |Singular | ! class="number-header" | Singular | ||
! class="number-header" |Plural | ! class="number-header" | Plural | ||
|- | |- | ||
! class="case-header" |[[wikt:nominative_case|Nominative]] | ! class="case-header" | [[wikt:nominative_case|Nominative]] | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la nom|s-form-of origin-studium" lang="la">'''studium'''</span> | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la nom|p-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studia#Latin|studia]]</span> | ||
|- | |- | ||
! class="case-header" |[[wikt:genitive_case|Genitive]] | ! class="case-header" | [[wikt:genitive_case|Genitive]] | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la gen|s-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studii#Latin|studiī]]</span><span class="Latn form-of lang-la gen|s-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studi#Latin|studī]]</span><sup>1</sup> | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la gen|p-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studiorum#Latin|studiōrum]]</span> | ||
|- | |- | ||
! class="case-header" |[[wikt:dative_case|Dative]] | ! class="case-header" | [[wikt:dative_case|Dative]] | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la dat|s-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studio#Latin|studiō]]</span> | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la dat|p-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studiis#Latin|studiīs]]</span> | ||
|- | |- | ||
! class="case-header" |[[wikt:accusative_case|Accusative]] | ! class="case-header" | [[wikt:accusative_case|Accusative]] | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la acc|s-form-of origin-studium" lang="la">'''studium'''</span> | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la acc|p-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studia#Latin|studia]]</span> | ||
|- | |- | ||
! class="case-header" |[[wikt:ablative_case|Ablative]] | ! class="case-header" | [[wikt:ablative_case|Ablative]] | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la abl|s-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studio#Latin|studiō]]</span> | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la abl|p-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studiis#Latin|studiīs]]</span> | ||
|- | |- | ||
! class="case-header" |[[wikt:vocative_case|Vocative]] | ! class="case-header" | [[wikt:vocative_case|Vocative]] | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la voc|s-form-of origin-studium" lang="la">'''studium'''</span> | ||
| class="form-cell" |<span | | class="form-cell" | <span class="Latn form-of lang-la voc|p-form-of origin-studium" lang="la">[[wikt:studia#Latin|studia]]</span> | ||
|} | |} | ||
<br><div class="zenoCOMain"><p>'''<span class="zenoTXHighlight0">studium</span>''', iī, n. (studeo), ''der'' '''''innere Trieb und Drang,''''' ''das'' '''''eifrige Streben,''''' ''die'' '''''Bestrebung,''''' ''der''' Eifer,''''' ''die'' '''''Neigung,''''' ''Luft usw.,'' I) ''im allg., m. subj.'' Genet., amici, Cic.: ''m. obj.'' Genet., veri reperiendi,'' Drang (Durst) nach Wahrheit,'' Cic.: pugnandi,'' Kampflust,'' Caes.: venandi, Liv.: discendi, Cic.: pugnae, Lucr.: dare se studio eloquentiae, Cic.: studio citharae deditus, Hor.: st. quaestus, ''Gewinnsucht,'' Cic.: vitae, ''Lebensweise,'' Afran. com. fr.: ''m.'' Dat. Gerund., tenue <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> probandis provinciarum ac militiae rectoribus, Aur. Vict. de Caes. 42, 23: ''m.'' Infin., nec aliud <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> est quam a deo homines avocare, Cypr. de idol. van. 7: ''m.'' Acc. ''u.'' Infin., viris esse advorsas aeque studiumst, Ter. Hec. 202. – ''absol.,'' incensi sunt studio, Cic.: omne <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> ad alqd conferre, Cic.: <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> agricolationi dare, Colum.: summo studio dicere, Cic.: ''u. so''studio accusare, ''aus Neigung, leidenschaftlich (Ggstz.'' officio defendere), Cic.: et hoc studio pravus facis, ''recht geflissentlich,'' Hor.: meo de studio studia erant vestra omnia, ''mir zu gefallen war euer ganzes Streben,'' Plaut.: vide, quam iniquus sis prae studio, ''in deinem Eifer,'' Ter. – II) ''insbes., die besondere Neigung für eine Person od. Sache:'' A)'' für eine Person = die besondere'' '''''Neigung, Vorliebe,''' das'' '''''Interesse,''''' ''die'' '''''Ergebenheit, Dienstbeflissenheit,''' der'' '''''Parteieifer,''''' ''die'' '''''eifrige (begeisterte) Teilnahme, ''''''''''Begeisterung'' ''(verb. mit'' favor ''u. mit'' suffragium ''u. im Ggstz. zu'' odium), Cic. ''u.a.:'' <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> et fides erga clientes, Suet.: eorum erga se <span class="zenoTXHighlight0">studium</span>, Auct. b. Afr.: studia nostra circa tuendos socios, Plin. pan.: eorum <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> super expugnandis haereticis, Sulp. Sev.: st. in populum Romanum, Tac. rei publicae, ''Vaterlandsliebe,'' Cic.: partium ''Parteilichkeit,'' Cic.: studia ''(der Parteieifer)'' com petitorum, Cic.: ''u. so absol., verb.'' cupiditas et <span class="zenoTXHighlight0">studium</span>, Liv.: sine studio dicere, Cic.: sine ira et studio ''(Vorliebe, Parteilichkeit),'' Tac.: <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> ''(Interesse)'' et iracundiam suam rei publicae dimittere, Cic.: ''im Plur.,'' senatum in studia diducere, ''in Parteibestrebungen,'' Tac.: senatus, in quo erant studia, Tac.: studia Numidarum in Iugurtham accensa, Sall.: studia hominum ''(aller Welt)'' accensa in Agrippinam, Tac. – B) ''für eine Sache:'' 1) ''übh. die'' ''Lieblingsneigung, -beschäftigung, Liebhaberei,'' istius <span class="zenoTXHighlight0">studium</span>... latrocinium, Cic.: ''u. so'' immoritur studiis, Hor.: suo quisque studio maxime ducitur, Cic.: alcis studiis obsequi ''od.'' inservire, Ter. ''u.'' Nep. – 2) ''das wissenschaftliche Streben,'' ''die'' ''wissenschaftliche Beschäftigung,'' ''[http://www.zeno.org/Georges-1913/K/Georges-1913-02-2830 [2830]] das'' ''Studieren,'' a) ''eig.:'' iuris, Cic.: <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> ''u.'' studia doctrinae, Cic.: Graeca studia, Suet.: <span class="zenoTXHighlight0">studium</span> musicum, Solin.: studia liberalia, Vell. ''u.''Suet.: studia quae honesta ac liberalia vocantur, Augustin.: pabulum studii atque doctrinae, Cic.: haec inter se studia exercere, Cic.: studiis illis se dare, Cic.: in studiis vitam egi, Ov.: studiis septem dedit annos, Hor.: atque huiusce rei coniecturam de tuo ipsius studio ''(Fach)'' facillime ceperis, Cic.: ad studiorum ''(Berufsarten)'' atque artium ''(Wissenschaften, Kenntnisse)'' contentionem revertamur, Cic. – b)'' meton.:'' α) ''Plur.,'' studia, ''Werke der Literatur,'' omnia ingenia, quae lucem studiis nostris attulerunt, tunc nata sunt, Sen. contr. 1. praef. § 7. – β) ''der'' ''Studienort,'' Cod. Theod. 14, 9, 3 pr.'''</p></div><div class="zenoCOFooter"><div class="zenoCOFooterLine"><div class="zenoCOFooterLineLeft">Quelle:</div><div class="zenoCOFooterLineRight">Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover <sup>8</sup>1918 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 2, Sp. 2830-2831.</div></div><div class="zenoCOFooterLine"><div class="zenoCOFooterLineLeft">Permalink:</div><div class="zenoCOFooterLineRight">[http://www.zeno.org/nid/20002664550 http://www.zeno.org/nid/20002664550]</div></div><div class="zenoCOFooterLine"><div class="zenoCOFooterLineLeft">Lizenz:</div><div class="zenoCOFooterLineRight">[http://www.zeno.org/Zeno/-/Lizenz%3A+Gemeinfrei Gemeinfrei]</div></div><div class="zenoCOFooterLine"><div class="zenoCOFooterLineLeft">Faksimiles:</div><div class="zenoCOFooterLineRight">[http://www.zeno.org/Georges-1913/K/Georges-1913-02-2830 2830] | [http://www.zeno.org/Georges-1913/K/Georges-1913-02-2832 2831]</div></div><div class="zenoCOFooterLine"><div class="zenoCOFooterLineLeft">Kategorien:</div><div class="zenoCOFooterLineRight">[http://www.zeno.org/Kategorien/T/W%C3%B6rterbuch Wörterbuch]</div></div></div> | |||
Version vom 30. Juni 2024, 13:59 Uhr
stud-ium Vorlage:lat. 'Studium'; Studie, Eifer, Wunsch, Streben, …'
v. studeō.
Substantiv
studium n (Genitiv studiī oder studī); zweite Deklination
- Studie
- Synonyme: cognitiō, disciplīna
- Eifer,
- Synonyme: calor, ardor, vehementia, alacritās
- Wunsch, Streben,
- Synonyme: cupīdō, libīdō, appetītus, appetītiō, dēsīderium, amor, ardor, inclīnātiō, prōpēnsiō, avāritia
- Anstrengung,
- Verfolgung, Hobby
- (Mittelalterliche Latein-)Schule
- (Mittelalterliches Latein) öffentliche Akademie, UniversitätPronunciation
- (Classical) IPA(key): /ˈstu.di.um/, [ˈs̠t̪ʊd̪iʊ̃ˑ]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /ˈstu.di.um/, [ˈst̪uːd̪ium]
Declension
Second-declension noun (neuter).
| Case | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Nominative | studium | studia |
| Genitive | studiīstudī1 | studiōrum |
| Dative | studiō | studiīs |
| Accusative | studium | studia |
| Ablative | studiō | studiīs |
| Vocative | studium | studia |
'studium, iī, n. (studeo), der innere Trieb und Drang, das eifrige Streben, die Bestrebung, der Eifer, die Neigung, Luft usw., I) im allg., m. subj. Genet., amici, Cic.: m. obj. Genet., veri reperiendi, Drang (Durst) nach Wahrheit, Cic.: pugnandi, Kampflust, Caes.: venandi, Liv.: discendi, Cic.: pugnae, Lucr.: dare se studio eloquentiae, Cic.: studio citharae deditus, Hor.: st. quaestus, Gewinnsucht, Cic.: vitae, Lebensweise, Afran. com. fr.: m. Dat. Gerund., tenue studium probandis provinciarum ac militiae rectoribus, Aur. Vict. de Caes. 42, 23: m. Infin., nec aliud studium est quam a deo homines avocare, Cypr. de idol. van. 7: m. Acc. u. Infin., viris esse advorsas aeque studiumst, Ter. Hec. 202. – absol., incensi sunt studio, Cic.: omne studium ad alqd conferre, Cic.: studium agricolationi dare, Colum.: summo studio dicere, Cic.: u. sostudio accusare, aus Neigung, leidenschaftlich (Ggstz. officio defendere), Cic.: et hoc studio pravus facis, recht geflissentlich, Hor.: meo de studio studia erant vestra omnia, mir zu gefallen war euer ganzes Streben, Plaut.: vide, quam iniquus sis prae studio, in deinem Eifer, Ter. – II) insbes., die besondere Neigung für eine Person od. Sache: A) für eine Person = die besondere Neigung, Vorliebe, das Interesse, die Ergebenheit, Dienstbeflissenheit, der Parteieifer, die eifrige (begeisterte) Teilnahme, '''''Begeisterung (verb. mit favor u. mit suffragium u. im Ggstz. zu odium), Cic. u.a.: studium et fides erga clientes, Suet.: eorum erga se studium, Auct. b. Afr.: studia nostra circa tuendos socios, Plin. pan.: eorum studium super expugnandis haereticis, Sulp. Sev.: st. in populum Romanum, Tac. rei publicae, Vaterlandsliebe, Cic.: partium Parteilichkeit, Cic.: studia (der Parteieifer) com petitorum, Cic.: u. so absol., verb. cupiditas et studium, Liv.: sine studio dicere, Cic.: sine ira et studio (Vorliebe, Parteilichkeit), Tac.: studium (Interesse) et iracundiam suam rei publicae dimittere, Cic.: im Plur., senatum in studia diducere, in Parteibestrebungen, Tac.: senatus, in quo erant studia, Tac.: studia Numidarum in Iugurtham accensa, Sall.: studia hominum (aller Welt) accensa in Agrippinam, Tac. – B) für eine Sache: 1) übh. die Lieblingsneigung, -beschäftigung, Liebhaberei, istius studium... latrocinium, Cic.: u. so immoritur studiis, Hor.: suo quisque studio maxime ducitur, Cic.: alcis studiis obsequi od. inservire, Ter. u. Nep. – 2) das wissenschaftliche Streben, die wissenschaftliche Beschäftigung, [2830] das Studieren, a) eig.: iuris, Cic.: studium u. studia doctrinae, Cic.: Graeca studia, Suet.: studium musicum, Solin.: studia liberalia, Vell. u.Suet.: studia quae honesta ac liberalia vocantur, Augustin.: pabulum studii atque doctrinae, Cic.: haec inter se studia exercere, Cic.: studiis illis se dare, Cic.: in studiis vitam egi, Ov.: studiis septem dedit annos, Hor.: atque huiusce rei coniecturam de tuo ipsius studio (Fach) facillime ceperis, Cic.: ad studiorum (Berufsarten) atque artium (Wissenschaften, Kenntnisse) contentionem revertamur, Cic. – b) meton.: α) Plur., studia, Werke der Literatur, omnia ingenia, quae lucem studiis nostris attulerunt, tunc nata sunt, Sen. contr. 1. praef. § 7. – β) der Studienort, Cod. Theod. 14, 9, 3 pr.