Zum Inhalt springen

Upādāna

aus AufEinWort, der freien Forschung

Upadana,Upadāna

Upādāna (उपादान, „Anhaftung“) bezieht sich auf den neunten der „zwölf Faktoren der bedingten Entstehung“ (pratītyasamutpāda), wie im Dharma-saṃgraha (Abschnitt 42) definiert. Das Dharma-samgraha (Dharmasangraha) ist ein umfangreiches Glossar buddhistischer Fachbegriffe in Sanskrit (z. B. upādāna). Das Werk wird Nagarjuna zugeschrieben, der um das 2. Jahrhundert n. Chr. lebte.

[4] Atthasālinī, p. 385, upādānanti dalhagahanam. Candrakīrtti erklärt bei der Erklärung von upādāna, dass, was auch immer ein Mensch begehrt, er an den Materialien festhält, die notwendig sind, um es zu erreichen (yatra vastuni satṛṣṇastasya vastuno ’rjattāya viḍhapanāya upādānamupādatte tatra tatra prārthayate). Mādhyamīka vṛtti, p. 565.

Diese Hinwendung zu Handlungen oder Dingen in Übereinstimmung mit dem Wunsch wird upādāna genannt. In den Upanisaden lesen wir: „Wozu man sich hingibt, so wirkt er“ (Yatkraturbhavati tatkarnma kurute, Brh. IV. iv. 5). Da dieses Zugehen auf das Ding vom Verlangen (trsnā) abhängt, heißt es, dass es Tanha geben muss, damit es upādāna geben kann. In den Upaniśads lesen wir auch: „Was auch immer jemand wünscht, so begibt er sich hin“ (sa yathākdmo bhavati tatkraturbhavati). Weder das Wort upādāna noch trsna (das Sanskrit-Wort, das tanhā entspricht) findet sich in den früheren Upanisaden, aber die darin enthaltenen Ideen ähneln den Wörtern „kratu“ und „kāma“. auf Gefühl oder Sinneskontakt Sinneskontakt setzt die sechs Sinne als Betätigungsfelder voraus 1 20220506 A history of Indian philosophy 1922 Nyaya Vaisesika

1. Upādāna (Sanskrit: upādāna n) das Nehmen, Erhalten, Erlangen; das Miteinbeziehen, Erwähnen; das Zurückziehen der Sinne; Ursache, Motiv, unmittelbare Ursache.

2. Upadana, die Aneignung, Erfassung, Hinzufügung, Erwähnung, Anführung; materielle Ursache, (ph.), Upadana ist ein sächliches Sanskrit Substantiv und kann ins Deutsche übersetzt werden mit die Aneignung, Erfassung, Hinzufügung, Erwähnung, Anführung; materielle Ursache.

3. Upadāna: Opfergabe, Geschenk

Upadāna (उपदान).—
1) Eine Opfergabe, ein Geschenk (allgemein).
2) Ein Geschenk zur Erlangung von Gunst oder Schutz, wie z. B. Bestechungsgelder.
Ableitbare Formen: upadānam (उपदानम्).
Siehe auch (Synonyme): upadānaka.
--- ODER ---
Upādāna (उपादान). – 1 Nehmen, Empfangen, Erwerb, Erhalten; " 12,7; विद्या° (vidyā°) K.75.
2) Wegnehmen, sich aneignen.
3) Beschäftigung, Nutzung; sich vertraut machen.
4) Erwähnung, Aufzählung; Mahābhārata I.1.9.
5) Sagen, sprechen.
6) Einschließlich, enthaltend.
7) Zurückziehen der Sinnes- und Wahrnehmungsorgane von der Außenwelt und ihren Objekten.
8) Eine Ursache; Motiv, natürliche oder unmittelbare Ursache; U.3. v.l.; "
9) Das Material, aus dem etwas gemacht ist, die materielle Ursache; "
1) Eine Ausdrucksweise, bei der ein elliptisch verwendetes Wort, abgesehen davon, dass es seinen eigenen primären Sinn behält, einen anderen vermittelt (zusätzlich zu dem, was tatsächlich ausgedrückt wird); K. P.2.
11) (bei Buddhisten) Empfängnis; Ergreifen oder Festhalten an der Existenz (verursacht durch tṛṣṇā und verursachendes Bhava). (Mit Rāmānujas) Zubereitung (von Düften, Blumen &c. als eines der fünf Elemente der Anbetung).
12) Anstrengung des Körpers oder der Rede.
13) Name der vier in सांख्यकािका (Sāṃkhyakārikā) als प्कृत्युपादानकालभागाख्याः (prakṛtyupādānakālabhāgākhyāḥ) sāṅ erwähnt. K.5.
Ableitbare Formen: upādānam (उपादानम्).
Quelle: Cologne Digital Sanskrit Dictionarys: Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary
Upādāna (उपादान).—nt. (vergleiche upādāya, °diyati; = Pali id., in allen Bedeutungen außer 4; in Sanskrit kaum verwendet in diesen mgs.), und in Bhvr cpds. (verschiedene mgs.) sopādāna (sa-up°) adj., [Seite 145-a+ 71] habend, gekennzeichnet durch up°, und neg. an-up°, nir-up°, ohne up°: (1) Brennstoff (etwa als Substrat oder materielle Ursache) von Feuer: Mahāvastu ii.270.14 analo upādānaṃ (sc. bhasmī-karoti); Gaṇḍavyūha 502.10—11 agnir yāvad upādānaṃ labhate; Śikṣāsamuccaya 226.1 yathāgnir upādānavaikalyān na jvalati; (2) Ergreifen, Festhalten, Sucht: Śikṣāsamuccaya 104.14 parṣad-anupādānatayā, (indem) keine Sucht nach Gesellschaft hat (Bendall und Rouse); an den meisten Stellen nicht klar von (3) unterscheidbar; Laṅkāvatāra-sūtra 23.7 (Vers) te bhonti nirupādānā ihāmutra nirañ-janāḥ; Mahāvyutpatti 2144 upādānam, gefolgt von granthaḥ, nīvaraṇam; 7066 upādāna-hetuḥ; Lalitavistara 180.12 sarvopādānaparigrahair anarthiko (des Bodhisattva); 244.(2—)3 (nāpi saṃskṛtā- nāṃ sāśravānāṃ) sopādānānāṃ dhyānasamādhisamā- pattīnāṃ doṣo datto bhavet; 358.20 (Vers) yāsyanti niru- pādānāḥ phalaprāptivaraṃ śubhaṃ; 392.13 anādāno 'nupādāno 'vijñapto… (von Buddhas Dharma); Avadāna-śataka ii.188.10 abhinandanāyopādānāya adhyavasānāya (em.) saṃvartate (einer ketzerischen Meinung); Daśabhūmikasūtra 48.9 (saṃskārair avaropitaṃ cittabījaṃ) sāsravaṃ sopādānam…bhavati; (3) konkret das Festhalten an der Existenz (dies ist zweifellos an einigen unter 2 zitierten Stellen gemeint); besonders als eines der Glieder in der Kette des Pratītyasamutpāda; es wird von tṛṣṇā produziert und produziert bhava (wie in Pali, taṇhāpaccayā upā-dānaṃ, upādānapaccayā bhavo): Mahāvastu ii.285.10–11 tṛṣṇā- pratyayam upādānaṃ, upādānapratyayo bhavo; Mahāvyutpatti 2250; Dharmasaṃgraha 42; Modulationen der gleichen Formel Lalitavistara 346.12, 15; Rāṣṭrapālaparipṛcchā 48.6; Daśabhūmikasūtra 48.16; ein besonderes Lalitavistara 420,4-5 (Vers) tṛṣṇāta sarva upajāyati duḥkhaskandhaḥ, (5) upādā-nato (gelesen upa° m.c.) bhavati sarva bhavapravṛttiḥ, wo offensichtlich duḥkhaskandha = upādāna, siehe unten, 4; auch pañcopādāna-skandhāḥ (= Pali pañc’ upādānak-khandhā), die fünf skandha, die die Grundlage des Festhaltens an der Existenz sind (sonst einfach die 5 skandha genannt, siehe dort) Mahāvyutpatti 1831; Avadāna-śataka ii.168.1; pañcasu upādānaskandheṣu Mahāvastu iii.53.3; Divyāvadāna 294.4; (aufgeführt als rūpa, vedanā, saṃjñā, saṃskāra, pl., vijñāna, Mahāvyutpatti 1832–6; Mahāvastu iii.53.4–7; Divyāvadāna 294.5–7;) skandhā sopādānā jñānena mayā parijñātā Lalitavistara 371.20 (Vers); in der ersten der 4 edlen Wahrheiten, saṃkṣepeṇa (Lalitavistara °pāt, Mahāvastu saṃkṣiptena) pañcopādānaskandhā (Mahāvyutpatti °dha-) duḥkham (Mahāvastu duḥkhā) Mahāvyutpatti 2240; Mahāvastu iii.332.4; Lalitavistara 417,7; (4) in Saddharmapuṇḍarīka 75.2 Kummer, Elend (vergleiche Lalitavistara 420.4-5, zitiert unter 3 oben), prītīprāmodyajāto nir-upādāno (frei von Kummer) vigata-nivaraṇo (siehe s.v. nivaraṇa), gesagt von dem Mann, dessen Söhne herausgebracht wurden eines brennenden Hauses. Burnouf zitiert das Tibetische als Wiedergabe von upādāna hier von mya ṅan, was regelmäßig Sanskrit śoka, Trauer, wiedergibt; und keine andere Interpretation scheint möglich. Es ist ein Auswuchs von (3 ) wie in der religiösen Sprache verwendet.