aṇu

káṇa,Anu,Aṅu

aṇu | ""irgendein winziges Teilchen"; Egsw. aṇu "fein, klein, kleinst", Hptw. “Teilchen, Atom, Molekül, Minute”.

von, ind-arian. Harnuṣ.;sansk. káṇa "irgendein winziges Teilchen, Atom; ein Korn, Maiskorn, ein einzelner Samen"

Aṇu (अणु).-a. (ṇu-ṇvī f.) [अण्-उन् (aṇ-un)] Winzig, klein, klein, atomar (opp. sthūla, mahat); अणोरणीयान् (aṇoraṇīyān) Bg.8.9; सर्वोप्ययं नन्वणुः (sarvopyayaṃ nanvaṇuḥ) Bh.3.26. unbedeutend klein; अण्वपि भयम् (aṇvapi bhayam) Ms.6. 4; अण्वपि याच्यमानः (aṇvapi yācyamānaḥ) pt.4.26 fragte aber ein Atom, eine sehr kleine Menge, न कन्यायाः पिता विद्वान् गृह्णीयात् शुल्कमण्वपि (na kanyāy व गृहsal
-ṇuḥ 1 Ein Atom, ein sehr kleines Teilchen (ein außerordentlich kleines Maß); der Splitter in einem Sonnenstrahl, die kleinste wahrnehmbare Menge; अस्थूलमनण्वह्रस्वमदीर्घं ब्रह्म (asthūlamanaṇvahrasvamadīrghaṃ brahma); अणुं पर्वतीकृ (aṇuṃ parvatīkṛ) Bh.2.78. vergrößern; vgl. auch 'Um Berge von Maulwurfshügeln zu machen.'
2) Ein Zeitatom (vyañjanamardha-mātrā tadardham aṇu); es soll 54.675 sein, der te Teil einer Muhūrta (48 Minuten).
3) Name von Śiva.
4) Name eines sehr kleinen Körners wie ससषप्षप, चीनक (Sarṣapa, Cīnaka) & c.
-ṇu n. der vierte Teil einer Mātrā.
--- ODER ---
Anu (अनु). – ind. (Entweder mit Substantiven verwendet, um Adverbialverbindungen zu bilden, oder als Präfix zu Verben und verbalen Ableitungen, oder als trennbare Präposition mit acc. und als karmapravacanīya angesehen).
1) nach, hinter, entlang nach (paścāt); सर्वे नारदमनु उपविशन्ति (sarve nāradamanu upaviśanti) V.5; प्रमदामनु संस्थितः शुचा नृपतिः सन् (pramadāmanu saṃsthitaḥ śucā n.7.8) तं गच्छन्त्यनु ये विपत्तिषु सदा ते तत्प्तिष्ठाशया (Taṃ Gacchanchanu ye vipattiṣu sadā te tatpratiṣṭhāśayā) mu.1. 14; असौ कुमारस्तमजोनुजातः (asau kumārastamajonujātaḥ) R.6.78; रत्या न साशङ्कमनुप्रयातः (ratyā na sāśaṅkamanuprayātaḥ) Ku.3.23; क्मेण सुप्तामनु संविवेश सुप्तोत्थितां प्रातनूदतिष्ठत् (Krameṇa suptāmanu saṃviveśa suptotthitāṃ prātaranūdatiṣṭhat) R.2. 24; P.II.4.18. Sk.; Māl.9.26 danach.
2) neben der Seite von längs यस्यचायामः (yasyacāyāmaḥ) p.ii.1.16 जलानि सा तीतीातयूपा वहत्ययोधामनु राजधानीम् (jalāni Sājadhātayūpāpāpāpāpāpāpāpāva. vahatyayyahyāmanu rājadhānīm); सोऽश्वमेधश- तेनेष्ट्वा यमुनामनु वीर्यवान् । " अनुगङ्गं वाराणसी (anugaṅgaṃ vārāṇasī) = गङ्गामन्वायतम् (gaṅgāmanvāyatam) (gaṅgādairghyasadṛśadairghyopalakṣitā), die neben dem Gaṅgā.ii.1.16 sk .; " गिβ अनुतटपुष्पितकपितकणि-
3) Nachdem, als Folge davon, angezeigt wird durch; जपमनु प्रावर्षत् (japamanu prāvarṣat) P.II 3.8 Sk. (hetubhūtajapopalakṣitaṃ varṣaṇam); also वृक्षमनु विद्योतते विद्युत् (vṛkṣamanu vidyotate vidyut).
4) Mit, zusammen mit (sahārthe); verbunden mit; नगीम- न्वसिता सेना (nagīma- nvasitā senā) P.I.4.85 Sk. (nadyā saha sambaddhā) उमास्तनोद्भेद- मनु प्रवृद्धः (umāstanodbheda- manu pravṛddhaḥ) Ku.7.24. zusammen mit gleichzeitig; Ich. 8,56; दिवसोऽनुमित्रमगमद्विलयम् (divaso'numitramagamadvilayam) 9.17.
5) Minderwertig oder untergeordnet (mitralābhamanu lābhasampadaḥ Ki.13.52 minderwertig, von geringerem Wert oder Bedeutung; anu hariṃ surāḥ = harerhīnāḥ hīne); P.I.4.86 Sk.
6) In einer bestimmten Beziehung oder einem bestimmten Zustand (itthaṃ-bhūtākhyāne prakāraviśeṣanirūpaṇe); भक्तो विष्णुमनु (bhakto viṣṇumanu) Sk. (viṣṇoritthaṃ- bhūtaḥ, bhaktiviśeṣayuktaḥ) ein leidenschaftlicher Anhänger von Viṣṇu; यस्त्वां द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्त्वामनु स मामनु (yastvāṃ dveṣṭi sa māṃ dveṣṭi yastvāmanu sa māmanu) rām. positiv geneigt oder hingebungsvoll.
7) Anteil haben, Teilhabe; oder einer, der einen Anteil an (bhāge) beansprucht; भागोऽस्यास्ति इति भागस्वामी (bhāgo'syāsti iti bhāgasvāmī); "
8) Wiederholung im distributiven Sinne, meist in comp. (vīpsārthe, viṣayatāyām); अनुदिवसम् (anudivasam) Tag für Tag, jeden Tag; अनुक्षणम् (anukṣaṇam) jeden Moment; °वेलम् (velam) jedes Mal, häufig; वृक्षम् वृक्षमनु सिञ्चति (vṛkṣam vṛkṣamanu siñcati) Sk. Wasser Baum nach Baum, ich. e. jeder Baum (yāvadvṛkṣavyāpakaḥ sekaḥ).
9) In Richtung, in Richtung, in der Nähe, zu, bei (anuryatsamayā P.II.1.15); अनुवनमशनिर्गतः (anuvanamaśanirgataḥ) Sk.; °नदि (nadi) Śi.7.24 in der Nähe des Flusses; प्रजिघाय कान्तमनु मुग्धतरः (prajighāya kāntamanu mugdhataraḥ) 9,55 bis (prati); auf oder in, mit der Kraft des Lokativs; यदेतदस्यानुतटं विभाति (yadetadasyānutaṭaṃ vibhāti) 4.39,7.1; "
1) In geordneter Reihenfolge gemäß; अनुक्रमम् (anukramam) in regelmäßiger Reihenfolge; अनुज्येष्ठम् (Anujyeṣṭham) = ज्येष्ठ- स्यानुपूव्व (Jyeṣṭha-Syānupūrvyeṇa) in der Reihenfolge der Senioren; °पूर्वम् (pūrvam); अनुरूपम् (anurūpam) = रूपस्य योग्यम् (rūpasya yogyam) Sk.
11) Korrespondieren

ng mit, wie, in Nachahmung von; " so अनुगर्ज् (anugarj) nach oder in Nachahmung von brüllen.
12) Folgend, konform zu (anugata); तथैव सोऽभूदन्वव्थो राजा प्कृतिकृति्ज- नात् (tathaiva so'bhūdanvartho rājā prakṛtirañjat) R.4.12. (anugato'rtho yasya).
13) In Bezug auf, gegenüber, in Bezug auf; अर्घ्यदानमनु चोदितो वचः (arghyadānamanu codito vacaḥ) Śi.14,53; साधुर्देवदत्तो मातरमनु (sādhurdevadatto mātaramanu);
14) Wegen, wegen (mit abl.); समस्तो वत लोकोऽयं भजते कारणादनु । त्वं तु निष्काणादेव पiment प्ीयसे ववñasten (Samasto vata loko'yaṃ bhajate kāraṇādanu | tvaṃ tu niṣkāraṇādeva prīyase varavarṇini) || RAM. Als trennbares Adverb wird अनु (anu) nur in den Veden verwendet und bedeutet danach, danach, später, jetzt, zu dieser Zeit, noch einmal, dann und weiter. (The senses of anu as given by G. M. are:-- anu vedādhyayanānuṣṭhānasāmīpyapaścādbhāvānubandhanasāmyābhīmukhahīnavisargaṃ- lakṣaṇeṣu; e. g. vede anuvākaḥ; anuṣṭhāne anutiṣṭhati; sāmīpye anumeghaṃ varṣati; paścādbhāve tadanu; anubandhane anuśete; sāmye anukaroti; ābhimukhye mātaramanudhāvati vatsaḥ; hīne anuhariṃ surāḥ; visarge anujānīte; lakṣaṇe Anuvanamaśanirgataḥ.) Die Sinne von अनु (anu) können somit in Vers ausgedrückt werden: -आयामेऽपावे च (āyāme'parabhāve ca) (paścādarthe) वीप्सां सनsal तथा।। इत्थंभूते लक्षणे च भागसादृश्ययोरपि ॥ योग्य- तायां तथा हीने तृतीयार्थे ह्यनुक्रमे । अअ्थेष्वेतेषु बहुशो ह्यनुशब्दः प्युज्यते (vīpsāyāṃ sannidhau tathā | itthaṃbhūte lakṣaṇe ca bhāgasādution |yayorapi || yogyaadāyāyāyāyāyāgasuśo Handu Handyārthe Hyankrate |