obligō
Von ob- „an, gegen“ + ligō „binden, vereinigen“.
Verb obligō (Präsens Infinitiv obligāre, Perfekt Aktiv obligāvī, Supinum obligātum); erste Konjugation
- binden, verpflichten, haftbar machen
- schuldig machen
- verpfänden, verpfänden
- einschränken, behindern
- (selten) binden, festmachen
- (selten) zusammenbinden
[1247] ob-ligo, āvī, ātum, āre, I) anbinden, an od. in etwas befestigen, auf etw. binden, A) eig.: obligatus corio, in einen ledernen Sack gebunden, Cornif. rhet.: muscus (articulis) obligatus, aufgebunden, Plin. – B)[1247] übtr.: a) binden, verhindern, einschränken, hoc iudicio districtus atque obligatus, Cic. I. Verr. 24. – b) jmd. einer Sache schuldig machen, ludos scelere, Cic.: alqm scelere, Cic. u. Suet. – refl. u. medial = sich eines Vergehens od. einer Strafe schuldig machen, in etw. verfallen, se furti, Scaev. b. Gell.: obligari fraude impiā, Cic.: legum iudiciorumque poenis, Cic.: übtr., superstitione, Cic. – II) zusammenbinden, zubinden, A) eig.: age obliga (den Brief), obsigna cito, Plaut. Bacch. 748: pecua ad hanc collo in crumina ego obligata defero, Plaut. truc. 956. – B) übtr., durch Zauberei binden, Paul. sent. 5, 23. § 15. – III) verbinden, zubinden, A) eig.: oculos, Sen.: surculum libro, Varro: vulnus, Cic.: crus, Plaut.: venas, brachia, Tac.: alqm, jmd. (jmds. Wunde usw.) verbinden, Cic. – B) übtr., verbinden = a) vereinigen, cibum ovis, Eier hineinschlagen, Apic. 4, 123. – b) durch Versprechen, Bürgschaft, Schwur, Bündnis, Wohltaten, Gesetze usw.''verbindlich machen, verpflichten, α) übh.: alqm sponsione, Liv.: vadem tribus milibus aeris, zur Bezahlung von usw., Liv.: se in acta alcis, Suet.: se chirographo ad alqd, ICt.: obligari foedere, Liv.: obligari tutelae et furti (sc. actione), ICt.: se nexu, Cic.: alqm militiae sacramento, einen (Soldaten) vereidigen, Cic.: alqm sibi liberalitate, Cic.: beneficio, Cic.: obligabis me (sc. tibi), Plin. ep.: so auch obligari alci, verbindlich werden, Ov.: me tibi obligatum fore, Cic.: Prometheus obligatus aliti, verurteilt, von einem Vogel seine Strafe zu leiden, Hor.: obligatam redde Iovi dapem, zu dem du dich durch Gelübde verbindlich gemacht hast, den gelobten, Hor. – mit folg. ut u. Konj., obligor, ut tangam laevi fera litora Ponti, ich bin genötigt, zu usw., Ov. trist. 1, 2, 83. – m. folg. Supin., obligati sunt interrogatum, Amm. 28, 4, 10. – β) verpfänden, versetzen, mit einer Hypothek belasten, praedia fratri, Suet.: bona sua pignori, verpfänden, ICt.: praedia obligata, verpfändete, auf denen eine Hypothek ruht, Cic.: fidem suam, sein Wort verpfänden, zum Pfande geben, Cic.
| (Classical Latin) IPA(key): /ˈob.li.ɡoː/, [ˈɔblʲɪɡoː] | |||||||
| (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): /ˈob.li.ɡo/, [ˈɔbliɡo] | |||||||
| Conjugation of obligō (first conjugation) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| indicative | singular | plural | |||||
| first | second | third | first | second | third | ||
| active | pres|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligō | s|pres|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligās | s|pres|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligat | p|pres|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāmus | p|pres|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātis | p|pres|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligant | |
| impf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābam | s|impf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābās | s|impf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābat | p|impf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābāmus | p|impf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābātis | p|impf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābant | ||
| fut|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābō | s|fut|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābis | s|fut|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābit | p|fut|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābimus | p|fut|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābitis | p|fut|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābunt | ||
| perf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvī | s|perf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvistī, obligāstī1 |
s|perf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvit, obligāt1 |
p|perf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvimus, obligāmus1 |
p|perf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvistis, obligāstis1 |
p|perf|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvērunt, obligāvēre, obligārunt1 |
||
| plup|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāveram, obligāram1 | s|plup|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverās, obligārās1 |
s|plup|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverat, obligārat1 |
p|plup|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverāmus, obligārāmus1 |
p|plup|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverātis, obligārātis1 |
p|plup|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverant, obligārant1 |
||
| futp|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverō, obligārō1 | s|futp|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāveris, obligāris1 |
s|futp|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverit, obligārit1 |
p|futp|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverimus, obligārimus1 |
p|futp|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāveritis, obligāritis1 |
p|futp|act|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverint, obligārint1 |
||
| passive | pres|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligor | s|pres|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāris, obligāre |
s|pres|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātur | p|pres|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāmur | p|pres|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāminī | p|pres|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligantur | |
| impf|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābar | s|impf|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābāris, obligābāre |
s|impf|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābātur | p|impf|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābāmur | p|impf|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābāminī | p|impf|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābantur | ||
| fut|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābor | s|fut|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāberis, obligābere |
s|fut|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābitur | p|fut|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābimur | p|fut|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābiminī | p|fut|pass|ind-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligābuntur | ||
| perfect | obligātus + present active indicative of sum | ||||||
| pluperfect | obligātus + imperfect active indicative of sum | ||||||
| future perfect | obligātus + future active indicative of sum | ||||||
| subjunctive | singular | plural | |||||
| first | second | third | first | second | third | ||
| active | pres|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligem | s|pres|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligēs | s|pres|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obliget | p|pres|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligēmus | p|pres|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligētis | p|pres|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligent | |
| impf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārem | s|impf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārēs | s|impf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāret | p|impf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārēmus | p|impf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārētis | p|impf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārent | ||
| perf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverim, obligārim1 | s|perf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverīs, obligārīs1 |
s|perf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverit, obligārit1 |
p|perf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverīmus, obligārīmus1 |
p|perf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverītis, obligārītis1 |
p|perf|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāverint, obligārint1 |
||
| plup|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvissem, obligāssem1 | s|plup|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvissēs, obligāssēs1 |
s|plup|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvisset, obligāsset1 |
p|plup|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvissēmus, obligāssēmus1 |
p|plup|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvissētis, obligāssētis1 |
p|plup|act|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvissent, obligāssent1 |
||
| passive | pres|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obliger | s|pres|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligēris, obligēre |
s|pres|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligētur | p|pres|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligēmur | p|pres|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligēminī | p|pres|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligentur | |
| impf|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārer | s|impf|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārēris, obligārēre |
s|impf|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārētur | p|impf|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārēmur | p|impf|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārēminī | p|impf|pass|sub-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārentur | ||
| perfect | obligātus + present active subjunctive of sum | ||||||
| pluperfect | obligātus + imperfect active subjunctive of sum | ||||||
| imperative | singular | plural | |||||
| first | second | third | first | second | third | ||
| active | present | pres|act|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligā | — | pres|act|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāte | — | ||
| future | fut|act|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātō | s|fut|act|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātō | fut|act|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātōte | p|fut|act|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligantō | |||
| passive | present | pres|pass|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāre | — | pres|pass|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāminī | — | ||
| future | fut|pass|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātor | s|fut|pass|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātor | — | fut|pass|imp-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligantor | |||
| non-finite forms | active | passive | |||||
| present | perfect | future | present | perfect | future | ||
| infinitives | act|inf-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāre | act|inf-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāvisse, obligāsse1 |
obligātūrum esse | pass|inf-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligārī | obligātum esse | obligātum īrī | |
| participles | act|part-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligāns | part-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātūrus | part-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātus | pass|part-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligandus | |||
| verbal nouns | gerund | supine | |||||
| genitive | dative | accusative | ablative | accusative | ablative | ||
| ger-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligandō | ger-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligandum | ger-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligandō | sup-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātum | sup-form-of origin-obligō" lang="la" span="">obligātū | |||
1At least one rare poetic syncopated perfect form is attested.
- ↑ Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81918 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 2, Sp. 1247-1248. Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002523175; Lizenz: Gemeinfrei; Faksimiles: 1247 | 1248