ratiōcinor
[2206] ratiōcinor[1], ātus sum, āri (ratio), I) rechnen, berechnen, Cic. Tusc. 1, 5; de inv. 2, 115. Vitr. 10, 10 (15), 5 (wo man fälschlich ratiocinantur passiv nimmt). – II) übtr.: A) überschlagen, überlegen, m. folg. Fragesatz, socii nostri... ratiocinati essent etiam atque etiam, [2206] quid possent facere, si etc., Cornif. rhet. 4, 16: quo pacto, Plaut. Stich. 75. – B) aus Abschätzung der Umstände schließen, folgern, einen Schluß machen, entnehmen, ex eo, utile quid sit, Cornif. rhet.: r., an etc., Quint.: inter se m. folg. Acc. u. Infin., Cic. – m. bl. Acc., his dictis mores ratiocinans Milonis, schließend auf usw., Apul.
From ratiō (“reason, calculation”) + -cinor, a suffix generally thought to derive from canō (“to sing; to recite”). Compare vāticinor and sermōcinor.
- (Classical Latin) IPA(key): [ra.tiˈoː.kɪ.nɔr]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): [rat̪.t̪͡s̪iˈɔː.t͡ʃi.nor]
ratiōcinor (present infinitive ratiōcinārī, perfect active ratiōcinātus sum); first conjugation, deponent
- to reckon, compute or calculate
- to consider, deliberate or meditate
- to argue, infer or conclude
Conjugation of ratiōcinor (first conjugation, deponent)
| indicative | singular | plural | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | ||||||||
| active | present | ratiōcinor | ratiōcināris,
ratiōcināre |
ratiōcinātur | ratiōcināmur | ratiōcināminī | ratiōcinantur | ||||||
| imperfect | ratiōcinābar | ratiōcinābāris,
ratiōcinābāre |
ratiōcinābātur | ratiōcinābāmur | ratiōcinābāminī | ratiōcinābantur | |||||||
| future | ratiōcinābor | ratiōcināberis,
ratiōcinābere |
ratiōcinābitur | ratiōcinābimur | ratiōcinābiminī | ratiōcinābuntur | |||||||
| perfect | ratiōcinātus + present active indicative of sum | ||||||||||||
| pluperfect | ratiōcinātus + imperfect active indicative of sum | ||||||||||||
| future perfect | ratiōcinātus + future active indicative of sum | ||||||||||||
| subjunctive | singular | plural | |||||||||||
| first | second | third | first | second | third | ||||||||
| active | present | ratiōciner | ratiōcinēris,
ratiōcinēre |
ratiōcinētur | ratiōcinēmur | ratiōcinēminī | ratiōcinentur | ||||||
| imperfect | ratiōcinārer | ratiōcinārēris,
ratiōcinārēre |
ratiōcinārētur | ratiōcinārēmur | ratiōcinārēminī | ratiōcinārentur | |||||||
| perfect | ratiōcinātus + present active subjunctive of sum | ||||||||||||
| pluperfect | ratiōcinātus + imperfect active subjunctive of sum | ||||||||||||
| imperative | singular | plural | |||||||||||
| first | second | third | first | second | third | ||||||||
| active | present | — | ratiōcināre | — | — | ratiōcināminī | — | ||||||
| future | — | ratiōcinātor | ratiōcinātor | — | — | ratiōcinantor | |||||||
| non-finite forms | infinitive | participle | |||||||||||
| active | passive | active | passive | ||||||||||
| present | ratiōcinārī | — | ratiōcināns | — | |||||||||
| future | ratiōcinātūrum esse | — | ratiōcinātūrus | ratiōcinandus | |||||||||
| perfect | ratiōcinātum esse | — | ratiōcinātus | — | |||||||||
| future perfect | ratiōcinātum fore | — | — | — | |||||||||
| perfect potential | ratiōcinātūrum fuisse | — | — | — | |||||||||
| verbal nouns | gerund | supine | |||||||||||
| genitive | dative | accusative | ablative | accusative | ablative | ||||||||
| ratiōcinandī | ratiōcinandō | ratiōcinandum | ratiōcinandō | ratiōcinātum | ratiōcinātū | ||||||||
- ↑ Quelle: Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. Hannover 81918 (Nachdruck Darmstadt 1998), Band 2, Sp. 2206-2207. Permalink: http://www.zeno.org/nid/20002608634 Lizenz: Gemeinfrei Faksimiles: 2206 | 2207 Kategorien: Wörterbuch