Werk:De docta ignorantia/54
Substantiae igitur et accidentis una est adaequatissima mensura, quae est ipsum maximum simplicissimum; quod licet neque sit substantia neque accidens, tamen ex praemissis manifeste patet ipsum [1] potius sortiri nomen immediate ipsum participantium, scilicet substantiarum, [2] quam accidentium. Unde Dionysius maximus ipsum plus quam substantiam sive supersubstantialem vocat potius quam superaccidentalem; quoniam magis est dicere supersubstantiale quam superaccidentale, hinc maximo convenientius attribuitur. Dicitur [3] autem supersubstantiale, hoc est scilicet non substantiale, quia hoc inferius eo, sed supra substantiam. Et ita est negativum verius maximo conveniens, ut infra de nominibus Dei dicemus.
Posset quis ex superioribus multa circa accidentium et substantiarum diversitatem et nobilitatem inquirere; de quibus hic locus [4] tractandi non existit.
Das Maß des Grundbestandes und des Hinzukommenden ist das eine, völlig angeglichene Maß, das schlechthin Größte selbst. Wenn dieses auch weder Substanz noch Akzidenz ist, geht dennoch aus dem Gesagten deutlich hervor, daß ihm eher der Name der an ihm unmittelbar Teilhabenden, der Substanzen nämlich, als der der Akzidentien zukommt. Daher nennt es der große Dionysius eher Mehr-als-die-Substanz oder Über-Substanz als Über-Akzidenz. Weil es mehr bedeutet, Über-Substanz zu sagen als Über-Akzidenz, bezeichnet man das Größte in zutreffender Weise so. Es wird aber nicht deshalb Über-Substanz genannt, weil es geringer wäre als diese, sondern weil es als Nicht-Substantiales jenseits der Substanz liegt. Und so entspricht das Negative dem Größten in größerer Wahrheit; das werden wir noch im Kapitel über die Namen Gottes ausführen. Man könnte aus dem Gesagten vieles über Verschiedenheit und Rangordnung von Akzidenz und Substanz fragen, doch ist hier nicht der Ort, dies zu behandeln.