Zum Inhalt springen

Werk:De docta ignorantia/47

aus AufEinWort, der freien Forschung

▲▼ ▶



[1]

Capitulum XVII.

Ex eodem profundissimae doctrinae.

Adhuc circa idem: Linea finita est divisibilis et infinita indivisibilis, quia infinitum non habet partes, in quo maximum coincidit cum [2] minimo. Sed finita linea non est divisibilis in non-lineam, quoniam in magnitudine non devenitur ad minimum, quo minus esse non possit, ut superius est ostensum. Quare finita linea in ratione lineae est indivisibilis; pedalis linea non est minus linea quam cubitalis. Relinquitur ergo, quod infinita linea sit ratio lineae finitae. Ita maximum [3] simpliciter est omnium ratio. Ratio autem est mensura. Quare recte ait Aristoteles in Metaphysicis primum esse metrum et mensuram omnium, quia omnium ratio.

Kapitel XVII.

Die letzten Ergebnisse des Vorgebrachten

Weiters ist dazu folgendes zu sagen: Die endliche Linie ist teilbar und die unendliche unteilbar; denn das Unendliche hat keine Teile und in ihm koinzidiert das Größte mit dem Kleinsten. Die endliche Linie ist aber nicht teilbar in Nicht-Linie, da man in der Größe zu einem Kleinsten, über das hinaus nichts kleiner sein kann, nicht gelangt, wie oben gezeigt worden ist. Darum ist die endliche Linie im Bestimmungsgrund der Linie unteilbar. Eine fußlange Linie ist demnach nicht kleiner als eine ellenlange Linie. Es bleibt also übrig, daß die unendliche Linie der Bestimmungsgrund der endlichen ist. So ist das schlechthin Größte der Bestimmungsgrund aller Dinge; der Bestimmungsgrund aber ist das Maß. Daher sagt Aristoteles in der Metaphysik mit Recht, das Erste sei Maßgabe und Maß von allem, da es aller Bestimmungsgrund sei.

Einzelnachweise

  1. ↑ [p.33]
  2. ↑ 33.5
  3. ↑ 33.10