Werk:De docta ignorantia/139
Unde, quamvis Deus infinitus sit et mundum secundum hoc infinitum creare potuisset, tamen – quia possibilitas necessario contracta [1] fuit, et non penitus absoluta nec infinita aptitudo – hinc secundum possibilitatem essendi mundus actu infinitus aut maior vel aliter esse non potuit. Contractio autem possibilitatis ex actu est, actus autem ab ipso maximo actu est. Quare, cum contractio possibilitatis sit ex Deo et contractio actus ex contingenti, hinc mundus [2] necessario contractus ex contingenti finitus est. Unde ex notitia possibilitatis videmus, quomodo maximitas contracta evenit ex possibilitate necessario contracta; quae quidem contractio non est ex contingenti, quia per actum. Et ita universum rationabilem et necessariam causam contractionis habet, ut mundus, qui non est nisi esse [3] contractum, non sit contingenter a Deo, qui est maximitas absoluta.
Wenn Gott auch unendlich ist und darum die Welt als unendliche hätte schaffen können, konnte sie dennoch gemäß der Möglichkeit ihres Seins nicht wirklich unendlich oder größer oder andersgeartet sein; denn die Möglichkeit war notwendig verschränkt, nicht völlig absolut und nicht unendliche Eignung.
Die Verschränkung der Möglichkeit stammt aus der Wirklichkeit. Die Wirklichkeit hingegen stammt von der größten Wirklichkeit. Wenn daher die Verschränkung der Möglichkeit aus Gott ist und die Verschränkung der Wirklichkeit aus dem zufällig Hinzukommenden, so ist folglich die aus dem Zufälligen verschränkte Welt endlich. Daher sehen wir aus dem Begriff der Möglichkeit, daß die verschränkte Größe aus der notwendig verschränkten Möglichkeit hervorgeht. Diese Verschränkung jedoch ist nicht aus zufällig Hinzukommendem, weil sie durch die Wirklichkeit entsteht, und darin hat das Gesamt einen sinnvollen und notwendigen Grund der Verschränkung, so daß die Welt, die nur verschränktes Sein ist, nicht in Zufälligkeit von Gott, der absoluten Größe, stammt.== Einzelnachweise ==