Zum Inhalt springen

Werk:De docta ignorantia/50

aus AufEinWort, der freien Forschung

▲▼ ▶



Praeterea, linea infinita non est maior in bipedali quam bipedalis neque minor, ut superius dictum est; et ita de tripedali et ultra. Et cum sit indivisibilis et una, est tota in qualibet finita. Sed non est [1] tota in qualibet finita secundum participationem et finitationem; alioquin, quando esset tota in bipedali, non posset esse in tripedali, sicut bipedalis non est tripedalis. Quare est ita tota in qualibet, quod est in nulla, ut una est ab aliis distincta per finitationem.

Est igitur linea infinita in qualibet linea tota, ita quod quaelibet [2] in ipsa. Et hoc quidem coniunctim considerandum est; et clare videtur, quomodo maximum est in qualibet re et in nulla. Et hoc non est aliud nisi maximum, cum sit eadem ratione in qualibet re, sicut quaelibet res in ipso, et sit metipsa ratio, quod tunc maximum sit in seipso. Non est ergo aliud maximum esse metrum et mensuram [3] omnium quam maximum simpliciter esse in seipso sive maximum esse maximum. Nulla igitur res est in seipsa nisi maximum, et omnis res ut in sua ratione est in seipsa, quia sua ratio est maximum.

Ferner: wie oben gesagt wurde, ist die unendliche Linie in der zwei Fuß langen nicht größer noch kleiner. Dasselbe gilt von der drei Fuß langen usw. Und da sie unteilbar und eine ist, ist sie ganz in jeder endlichen; gemäß der Teilhabe und Begrenzung jedoch ist sie nicht in jeder endlichen ganz. Sonst könnte sie, wäre sie ganz in der zwei Fuß langen, nicht in der drei Fuß langen sein, da die zwei Fuß lange keine drei Fuß lange ist. Darum ist sie so in jeder ganz, daß sie in keiner ist, da die eine von der andern durch die Begrenzung unterschieden ist. Es ist also die unendliche Linie in jeder Linie ganz, so daß jede in ihr ist. Dies muß man zusammen betrachten; man sieht deutlich, wie das Größte in jedem Ding und in keinem ist. Und dieses ist dann nichts anderes als das Größte, weil das Größte in sich selbst ist, da es durch den selben Bestimmungsgrund in jedem Ding ist, wie jedes Ding in ihm und es selbst Bestimmungsgrund ist. Es heißt also nichts anderes, das Größte ist Maßgabe und Maß von allem als das schlechthin Größte ist in sich selbst, bzw. es ist das Größte.

Kein Ding also, außer dem Größten, ist in sich selbst. Jedes Ding ist nur in sich selbst als in seinem Bestimmungsgrund, weil dieser das Größte ist.

Einzelnachweise

  1. ↑ 34.20
  2. ↑ 34.25
  3. ↑ 34.30