Werk:De docta ignorantia/69
Hinc inevitabilis et immutabilis est, et nihil eam excedere potest; [1] et hinc omnia ad ipsam providentiam relata necessitatem habere dicuntur; et merito, quia omnia in Deo sunt Deus, qui est necessitas absoluta. Et sic patet quod ea, quae numquam evenient, eo modo sunt in Dei providentia, ut praedictum est, etiam si non sunt provisa, ut eveniant. Et necesse est Deum providisse, quae providit, quia eius [2] providentia est necessaria et immutabilis; licet etiam oppositum eius providere potuit, quod providit. Nam posita complicatione non ponitur res complicata, sed posita explicatione ponitur complicatio. Nam, licet cras possum legere vel non legere, quodcumque fecero, providentiam non evado, quae contraria complectitur. Unde, quidquid [3] fecero, secundum Dei providentiam eveniet.
Et ita patet, quomodo per praemissa, quae nos docent maximum omnem anteire oppositionem, quoniam omnia qualitercumque complectitur et complicat, quid de providentia Dei et aliis consimilibus verum sit, apprehendimus.
Daher ist sie unausweichbar und unvergänglich, und nichts kann ihr entgehen; aus diesem Grunde sagt man, daß alles auf sie Bezogene Notwendigkeit habe; und das sagt man mit Recht, da alles in Gott Gott, die absolute Notwendigkeit, ist. So ist offenbar, daß das, was niemals hervortritt, in der Vorsehung Gottes so enthalten ist, wie zuvor gesagt wurde, auch wenn es nicht als etwas, das sich ereignen soll, vorhergesehen ist. Und es ist notwendig, daß Gott das, was er vorsieht, zuvor gesehen hat, da seine Vorsehung notwendig und unveränderlich ist; wie er auch das Gegenteil von dem, was er vorhersah, hätte vorhersehen können. Denn, obwohl mit der Setzung der Einfaltung noch nicht das eingefaltete Ding gesetzt ist, ist mit der Setzung der Ausfaltung die Einfaltung gesetzt. Denn wenn ich auch morgen lesen oder nicht lesen kann, so werde ich, was immer ich tue, der Vorsehung, die das Entgegengesetzte umfaßt, nicht entgehen. Was ich also tun werde, wird der Vorsehung Gottes gemäß geschehen. Es ist offenbar, daß wir nach dem bisher Gesagten, das uns lehrt, daß das Größte, da es alles, wie es auch sein mag, umfaßt und einschließt, jedem Gegensatz vorausgeht, die Vorsehung Gottes und Ähnliches richtig verstehen.